Por Laura Fontalba
Doce años después, sindicatos y agentes sociales se han concentrado esta mañana ante el Palacio de Justicia de Barakaldo para recordado a Amaia Egaña, quien se quitó la vida el 9 de noviembre de 2012 cuando iba a ser desahuciada de su vivienda.
Argitan, Berri-Otxoak y los sindicatos ELA, LAB, ESK, STEILAS, CGT y CNT han denunciado el «grave problema de acceso a la vivienda» en el municipio, donde el alquiler medio se sitúa en 880 euros al mes y el de una habitación, en 425 euros al mes. En consecuencia, a lo largo de estos doce años, 2.404 familias han sufrido un desahucio de su vivienda. Este último año, 179; el 88% de estos, de una vivienda de alquiler e incluso de una habitación. A lo que se suma que al menos 100 personas se encuentran sin hogar y «sobreviven en las calles».
Bajo este contexto y con el duodécimo aniversario de la muerte de Amaia presente, han demandado que se aplique el protocolo frente a desahucios acordado en 2013 y renovado en febrero de 2019 por el Gobierno Vasco, la asociación de municipios vascos Eudel y el Consejo General del Poder Judicial, pues este «establece que los servicios sociales deben dar una respuesta inmediata y una tramitación urgente que garantice una alternativa habitacional a todas las personas y familias afectadas por un desahucio». De hecho, ante la realidad del incremento de alquileres e hipotecas, han exigido el «acatamiento institucional» de las resoluciones del Defensor del Pueblo-Ararteko, el Tribunal de Derechos Humanos de Estrasburgo o el dictamen del Comité de Derechos Económicos, Sociales y Culturales de la ONU; resoluciones que obligan a garantizar una vivienda a aquellas familias que sufran un desahucio.
Finalmente, han demandado al equipo de gobierno de Barakaldo que dé «marcha atrás» a su política de recortes en el acceso a las ayudas de emergencia, incremente la partida presupuestaria que se destina a frenar el riesgo de desahucio, y mantener el plazo de estas solicitudes abierto durante todo el año.
Komunikatua:
Argitan Emakumearen Aholku Etxeak, Berri-Otxoak prekarietatearen eta pobreziaren aurkako plataformak eta ELA, LAB, ESK, STEILAS, CGT eta CNT sindikatuek elkarretaratzea egin dute Barakaldoko justizia jauregiaren aurrean, Amaia Egaña gogoratzeko eta omentzeko.
Amaia Egaña bizilagunak bere buruaz beste egin zuen 2012ko azaroaren 9an, etxetik bota behar zutenean. Hamabi urte igaro ondoren, etxegabetzeek eta eraginpeko familia barakaldarrentzako bizitoki-alternatiba faltak indarrean jarraitzen dute.
Erakunde sozialek eta sindikalek jakinarazi dutenez, guztira 2.404 familia bota dituzte etxetik hamabi urte hauetan. Azken urte honetan 179 familia bota dituzte etxetik. Horietatik %88 alokatutako etxebizitza batetik botata daude; horietako batzuk bizi diren logelatik ere bai. Hain da larria udalerrian etxebizitza bat eskuratzeko arazoa.
7.678 familia barakaldarrek eskatu dute etxebizitza eskuragarria eskuratzea. Barakaldoko batez besteko lokairua 880 eurokoa da, eta logela baterako sarbidea hileko 425 eurokoa da, batez beste.
Errealitate horren aurrean, ez da harritzekoa gaur egun etxerik gabeko 100 pertsona bizirik ateratzea Barakaldoko kaleetan. Bizileku-baliabide duin bat izateko eskubidea sistematikoki urratzen zaie.
Urteurren latz horren aurrean, Barakaldoko erakundeek etxegabetzeen aurkako protokoloa aplikatzea eskatu dute. Protokolo hori, Amaia Egaña hil ondoren, 2013an adostu zen, eta 2019ko otsailean berritu zuten Eusko Jaurlaritzak, Eudelek eta Botere Judizialaren Kontseilu Nagusiak. Dokumentu horretan ezartzen denez, gizarte-zerbitzuek berehalako erantzuna eman behar dute, eta premiaz izapidetu, etxegabetze batek eragindako pertsona eta familia guztiei bizitoki-alternatiba bat bermatzeko. Ostirala honetan Barakaldoko Justizia Jauregiaren aurrean Amaia Egaña auzokidearen oroimenez mobilizazioa sustatu duten elkarteek adierazi dutenez.
Amaia Eganak bere buruaz beste egin zueneko hamabigarren urteurrenean, eta alokairuen eta hipoteken prezioen igoeraren testuinguruan, «Barakaldoko erakunde sozial eta sindikalek eskatzen dute Ararteko-Herriaren Defendatzailearen, Estrasburgoko Giza Eskubideen Auzitegiaren edo NBEko Eskubide Ekonomiko, Sozial eta Kulturalen Batzordearen ebazpenak betetzea eta instituzioetan men egitea. Lege-xedapen horiek behartzen dute etxegabetze batek eragindako familiei etxebizitza bat bermatzera, eta are gehiago adingabeak ardurapean dituztenean.
Sindikatuek eta gizarte-taldeek Barakaldoko gobernu-taldeari eskatu diote «atzera egin dezala gizarte-larrialdietarako laguntzak eskuratzeko murrizketa-politikari, eta handitu dezala udal-dirulaguntzetarako aurrekontu-partida, etxegabetze-arriskua geldiarazteko”. Gogorarazi dute “prestazio horien %74 ohiko etxebizitza eskuratzeko eta mantentzeko erabiltzen direla. Eskaeren epea urteko 12 hilabeteetan irekita mantentzea eskatzen da, legeak arautzen duen bezala, joan den azaroaren 6an itxi baitzen epe hori, gutxienez lau hilabeterako”. Era berean, administrazio publikoei eskatzen zaie alokairu sozialaren eta udal-etxebizitzen parke baten aldeko apustua egin dezatela, ohiko bizilekutik bota dituzten familiak berehala birkokatzeko
