Por David BM
En Barakaldo, la palabra «emergencia» ha adquirido un nuevo significado: uno que implica paciencia, burocracia y, sobre todo, resignación. Desde principios de 2024, cerca de 3.300 familias han solicitado cita con los servicios sociales municipales, esperando acceder a las Ayudas de Emergencia Social (AES). Sin embargo, el Ayuntamiento ha decidido que la urgencia puede esperar, cerrando el plazo de solicitudes durante casi cuatro meses y extendiendo la tramitación hasta seis meses más.
Mientras tanto, el equipo de gobierno local, en su anteproyecto de presupuestos, ha optado por recortar en un 20% la asignación destinada a las familias con graves dificultades económicas. Además, ha endurecido los requisitos de acceso y ha denegado sistemáticamente subvenciones para «gastos relativos a las necesidades primarias», como la alimentación.
Esta política de recortes ha llevado al Ararteko a abrir un expediente contra el Ayuntamiento de Barakaldo por múltiples vulneraciones de derechos a la población precarizada y por reiteradas irregularidades en materia social.
La falta de personal en el «Equipo de Ayudas Económicas» agrava aún más la situación, provocando demoras injustificables en unas prestaciones destinadas a circunstancias de «emergencia social». Mientras tanto, el Ayuntamiento ha invertido 137.106,31 euros en la reforma de una zona de columpios junto al polideportivo de Gorostiza.
La plataforma Berri-Otxoak, con más de 30 años de lucha contra la exclusión social, ha denunciado estas políticas a través de diversas movilizaciones, incluyendo un viacrucis simbólico y una protesta con disfraces de pingüinos para ilustrar cómo los recortes «nos dejan heladas».
En resumen, en Barakaldo, la emergencia social se gestiona con parsimonia, los recortes se aplican con precisión quirúrgica y la ciudadanía espera, pacientemente, a que la ayuda llegue…algún día.
Kontzentrazioa Barakaldoko Udalaren aurrean, honako hauek salatzeko: zenbatekoen murrizketa, eskakizunen gogortzea eta larrialdietarako laguntzak jasotzeko eskabideen epea irekitzea atzeratzea: 5 hilabete herriko familiek ezin izan dituzte prestazio horiek eskatu beren oinarrizko beharrizanak betetzeko.
Kontuan izan behar da 2024an 3.300 familia barakaldar inguruk hitzordua eskatu zutela udaleko gizarte-zerbitzuekin.
Hala ere, eta errealitate sozial horren aurrean, tokiko gobernu-taldeak ez die aurrekontu nahikorik ematen udaleko laguntza ekonomikoei, eskuratzeko baldintzak gogortzen ditu eta herriko familiek beren oinarrizko premiei aurre egiteko eskubidea duten prestazioen zenbatekoa murrizten du.
Gainera, eskaeren epea berriro irekitzeko atzerapenak eta prozeduraren atzerapenak (arreta, espedientea irekitzea, izapidetzea eta ematea) gutxienez sei hilabeteko itxaronaldia dakarte hilaren amaierara iritsi ahal izateko gutxieneko estaldura bat eskuratzeko.
Gastu sozialerako aurrekontua ez handitze aldera, tokiko gobernuak %20 murriztu du zailtasun ekonomiko larriak dituzten familiek jaso beharreko diru-kopurua, eta sistematikoki ukatu du «lehen mailako premiei lotutako gastuetarako» dirulaguntzak eskuratzea. Gastu horiei esker, elikadura bezalako oinarrizko gabeziak bete daitezke.
Azkenik, Barakaldoko Udalak bi aldiz urratzen du «Administrazio Publikoen Administrazio Prozedura Erkidearen Legea«. Lege horren arabera, toki-erakundeek larrialdietarako laguntzak eskatzeko epea irekita eduki behar dute urteko 12 hilabeteetan, eta espedienteak izapidetzeko denbora gehienez 2 hilabetera mugatu behar dute. Barakaldoko Udalak ia 4 hilabetez itxi du eskaera egiteko epea, eta 6 hilabetera arte atzeratu du tramitazioa.
Gobernu taldearen murrizketa politika horren ondorioz, Arartekoak espedientea ireki dio Barakaldoko Udalari, prekarizatutako biztanleriari hainbat eskubide urratu zaizkiolako eta gizarte-arloan behin eta berriz irregulartasunak izan dituelako.
Murrizketa-politika horri gehitu behar zaio «Laguntza Ekonomikoen Taldearen» eskaerak kudeatzeaz arduratzen den langilerik eza (gizarte langileak eta administrariak), egoera horrek justifikaziorik gabeko atzerapenak eragiten baititu «gizarte-larrialdiko» egoeretara bideratutako prestazioetarako.
Egungo krisi ekonomikoa dela eta, inbertsio handiagoa egin behar da udal-laguntza ekonomikoetarako aurrekontuan, larrialdiko laguntzak eskuratzeko murrizketei buelta eman behar zaie eta udaleko gizarte-zerbitzuen plantilla handitu behar da. Azken batean, udalerriak zailtasun ekonomiko gehien dituen familia prekarizatu eta pobretuen oinarrizko premiak betetzea lehentasunezko gaia da.
Berri-Otxoak duela hiru hamarkada sortu zen, 1992ko abuztuaren 12an, eta 33 urte hauetan nabarmendu da etxebizitza duina izateko eskubidearen alde, espekulazioaren eta etxegabetzeen aurka, eta murrizketen, prekarietatearen eta pobreziaren aurka egindako mobilizazioengatik. Kolektiboak, gainera, 1997ko azaroaren 17tik gizarte-laguntzei buruzko informazio-bulego bat du, eta ia 17.500 familia igaro dira bertatik.
