Por David BM
Esta mañana, frente al Palacio de Justicia de Bilbao, ha sido presentada la plataforma Justizia Aranarentzat, nacida con el objetivo de exigir justicia para Iker Arana, un joven bilbaíno que el pasado 3 de abril fue gravemente herido tras recibir un disparo de bala de foam en la entrepierna por parte de la Ertzaintza durante el desalojo del Gaztetxe Etxarri en el barrio de Recalde. El impacto le causó la pérdida de un testículo.
El caso de Iker no es un accidente ni una actuación aislada, denuncia la plataforma. Es el reflejo de una estrategia represiva habitual en las calles de Euskal Herria. «Ese pelotazo fue directo y de forma intencionada. Estaba en una concentración pacífica, sin disturbios ni provocaciones. Me dispararon sin motivo», explicó Iker Arana en su testimonio público. A su alrededor, una veintena de personas, muchas vecinas del barrio, ejercían su derecho a protestar de forma no violenta cuando la policía autonómica cargó con pelotas de foam.
«Han pasado casi tres meses para identificar al agente que me disparó. Ha sido gracias al esfuerzo de mi entorno, no por la colaboración de las autoridades. Las cámaras corporales no sirvieron de nada: estaban apagadas o apuntaban hacia otro lado», denunció Arana, quien asegura que su caso está rodeado de opacidad y encubrimiento.
La Ertzaintza, acorazada tras el silencio
Desde Justizia Aranarentzat denuncian la absoluta falta de transparencia en la actuación de la Ertzaintza, que no solo no ha asumido responsabilidad alguna, sino que ha obstaculizado la investigación desde el inicio. «Se han analizado hasta 35 bodycams, y ninguna ha aportado una sola prueba válida. Las apagan a conveniencia, como en el caso de Iker.»
La plataforma sitúa lo ocurrido dentro de un patrón de impunidad policial que recuerda el caso de Iñigo Cabacas, muerto en 2012 por una pelota de goma disparada por la misma policía vasca. Además, el mismo 3 de abril, otras dos personas resultaron heridas y cuatro fueron detenidas durante las protestas contra el desalojo del gaztetxe.
Justizia Aranarentzat: justicia, memoria y garantías de no repetición
Justizia Aranarentzat no nace solo para Iker. Es una herramienta colectiva para frenar la violencia institucional, para visibilizar los abusos y para exigir justicia donde solo hay encubrimiento. «No vamos a permitir que el caso de Iker quede silenciado. Vamos a seguir organizadas hasta que la verdad y la justicia prevalezcan«, aseguraron portavoces de la plataforma.
Entre sus demandas urgentes, plantean:
- La prohibición del uso de escopetas y balas de foam, por su alta letalidad y consecuencias irreversibles.
- La identificación obligatoria y visible de todos los agentes y mandos, en cualquier intervención.
- La disolución de la Brigada Móvil, considerada como un cuerpo específico de represión de la protesta social.
«Frente al muro de silencio, organización»
Desde la plataforma reiteran que sólo la movilización y la presión social podrán abrir camino a la justicia. En este sentido, hacen un llamamiento a la sociedad vasca a alzar la voz contra la violencia policial y exigir la rendición de cuentas de quienes, amparados por uniforme e instituciones, violan los derechos fundamentales con total impunidad.
«No olvidamos. No perdonamos. No nos rendimos», sentencian.
ERRELATOA:
Justizia Aranarentzat elkarteak publikoki salatu du Ertzaintzak Etxarri Gaztetxea hustean izandako indarkeriazko jokabidea, eta azpimarratu du Iker Aranak jasandako erasoa ez zela zoriaren ondorio izan, ezta akats puntual baten ondorio ere, baizik eta Poliziak nahita egindako esku-hartze baten ondorio. Plataformaren ustez, nahikoa zantzu daude Iker jo zuen jaurtigaia zuzenean jaurti zutela esateko, inolako istilurik edo arrisku-egoerarik gertatzen ari ez zen testuinguru batean.
Era berean, agente arduraduna identifikatzeko prozesua geldotasunez eta opakutasunez egin dela adierazi du, nahiz eta auzokideei esker hainbat ikus-entzunezko proba lortu diren. Plataformak azpimarratu du lagunak eta bizilagunak izan direla, ahalegin kolektibo baten bidez, ikerketarako funtsezkoak ziren irudiak bildu zituztenak, polizia-agintarien laguntza aktiborik gabe.
Justizia Aranarentzat elkarteak salatu du Ertzaintzak ez dituela gorputz-kamerak gardentasunez erabiltzen. Plataformaren arabera, kamera horiek, agenteek nahieran piztu edo itzali ahal direnez alferrikako tresna dira kontu emateak bermatzeko. Ikerren kasuan, nahiz eta agente askok kamera horiek eduki, bertatik ezin izan da proba erabakigarririk atera.
Plataformaren ustez, bereziki larria da poliziak izandako estalketa-jarrera, eta Ertzaintzari leporatzen dio gertakarien ikerketa nahita zailtzea. Erantzukizunak beren gain hartu beharrean, bertaratutako agenteak — baieztatzen dute — beren artean babestu besterik ez dira egin, egia eskuratzea eragozten duen eta justizia oztopatzen duen isiltasuna indartuz.
PLATAFORMAREN BORNDATEA:
Justizia Aranarentzat-en ustez, kasu hau Ertzaintzaren indarkeriaren eta inpunitatearen veste adibide bat da, eta polizia-errepresioaren eredu zabalago baten barruan kokatzen du. Plataformak gogorarazi du ez dela horrelako gertaerak gertatzen diren lehen aldia: Bilbon Iñigo Cabacasen oroitzapena dago oraindik, duela hamahiru urte poliziak jaurtitako gomazko pilota batek hil baitzuen. Era berean, azpimarratu du Iker zauritu zuten egun berean gutxienez beste bi persona zauritu zituztela eta beste lau atxilotu zituztela gaztetxea hustearen aurkako protesten testuinguruan.
Plataformak elkartasuna adierazi die egun hartan zauritu edo atxilotu zituzten pertsona guztiei, eta adierazi du poliziaren benetako eginkizuna ez dela herria babestea, baizik eta eliteen eta klase menderatzailearen interesak babestea. Horrela ulertzen dute manifestazio bat erreprimitu den edo etxegabetze bat gauzatzen den bakoitzean. Indarkeria mota horren aurrean, Justizia Aranarentzat elkarteak azpimarratu du ezin dela geldirik egon, ezta erantzuleak zigorrik gabe geratzen utzi ere.
Ildo horretan, plataformak bere esku dagoen guztia egiteko konpromisoa hartu du, Ikerren kasua isiltasunean lurperatuta gera ez dadin. Gertakariak erabat argitzeko eta polizia aktuazioaren arduradun guztiak justiziaren aurrean agertzeko eskatzen du. Era berean, gutxieneko neurri batzuk planteatzen ditu, ALDARRIKAPEN ZEHATZAK atalean jasotakoak, eta premiazkotzat jotzen ditu etorkizunean antzeko kasuak errepika ez daitezen.
Azkenik, plataformak dio Estatuko instituzioek gehiegikeriak estaltzen dituztela, eta, horren aurrean, antolakuntzak eta gizarte-borrokak bakarrik ireki ahal izango dutela egia, justizia eta ez errepikatzeko bermeak lortzeko bidea. Justizia Aranarentzat elkarteak mobilizaziorako deia egin du, Ikerren kasua zigorgabe gera ez dadin eta poliziaren indarkeria geldiarazteko.
ALDARRIKAPEN ZEHATZAK:
1. Foam eskopeta eta balen erabilera debekatzea. Justizia Aranarentzat elkarteak salatu du armamentu mota horrek ondorio larriak eta atzeraezinak dituela pertsonen integritate fisikoarentzat, kasu honetan eta beste batzuetan frogatu den bezala.
2. Polizia-agenteak eta -agintariak nahitaez identifikatzea. Plataformak polizia guztiak eta haien arduradunak edozein esku-hartzetan erraz identifikatzeko modukoak izatea eskatzen du, gardentasuna eta kontu ematea bermatzeko.
3. Brigada Mugikorra desegitea. Justizia Aranarentzat elkarteak protesten errepresioan espezializatutako polizia-unitate hori desagertzea eskatu du, mobilizazio soziala eta protesta baketsua egiteko eskubidea erabiltzen dutenentzat etengabeko arriskua dela argudiatuta.
