Por David BM
El 28 de mayo de 2025, en conmemoración del Día Internacional de Acción por la Salud de las Mujeres, la asociación feminista Argitan y la plataforma BOPA (Barakaldo Osasun Publikoaren Alde) se congregaron frente al Hospital de Cruces en Barakaldo. Bajo el lema “Nuestra salud, nuestro derecho. Por una atención pública y de calidad para todas”, exigieron una atención integral con perspectiva de género en Osakidetza, el sistema de salud vasco.
Demandas por una atención sanitaria con perspectiva de género
Las organizaciones denunciaron que la falta de perspectiva de género en la atención sanitaria perjudica gravemente la salud de las mujeres, perpetuando prácticas como la violencia obstétrica y la sobremedicalización con ansiolíticos y antidepresivos. Exigieron a Osakidetza mayor atención, el fin de los recortes y la privatización, y la incorporación de una perspectiva de género en todo el servicio de salud vasco.
Además, reclamaron medidas para combatir el edadismo, garantizando una atención de calidad y vidas plenas y saludables para las mujeres de todas las edades. La Organización Mundial de la Salud ha denunciado que las mujeres sufren más discriminación por edad al superar los 70 años, con graves consecuencias para su salud física y mental.
Situación del aborto en Osakidetza
Uno de los puntos más críticos fue la denuncia de que Osakidetza continúa derivando más del 95% de los abortos a clínicas privadas, negando a las mujeres el derecho a ser atendidas en la sanidad pública. A pesar de que la Ley de Salud Sexual y Reproductiva y de la Interrupción Voluntaria del Embarazo contempla que las mujeres tengan garantizada la posibilidad de abortar en la sanidad pública y lo más cerca posible de su domicilio, Osakidetza niega sistemáticamente este derecho.
Exigencias para una sanidad pública y de calidad
Las organizaciones exigieron una atención de calidad para todas las mujeres, en todas las etapas de la vida, que atienda de forma integral sus necesidades específicas: prevención y detección precoz de enfermedades, salud sexual y reproductiva, atención a la maternidad y la menopausia, entre otras.
Reclamaron también una atención primaria que enfatice la importancia de comprender y abordar los determinantes de género, ya que las mujeres enfrentan factores de riesgo únicos para los problemas de salud mental, incluyendo la violencia de género, la discriminación y las condiciones socioeconómicas desiguales.
Finalmente, hicieron un llamado a reforzar el sistema sanitario público y la atención primaria, para garantizar el acceso universal a la sanidad para todas las personas. Una Osakidetza 100% pública, de calidad, integral, adaptada y accesible para todas, es necesaria para garantizar que el derecho a una atención sanitaria digna y universal de calidad sea una realidad.
Argitan elkarte feministak eta Barakaldoko BOPA osasun publikoaren aldeko plataformak elkarretaratzea egin dute asteazken honetan, maiatzaren 28an, Barakaldoko Gurutzetako Ospitalean, Emakumeen Osasunaren aldeko Nazioarteko Ekintza Eguna dela eta; osasun publikoan genero-ikuspegidun arreta integrala eskatu dute, bizitzako etapa guztietarako berariazko arreta-baliabide eta -zerbitzu gehiagorekin; gainera, osasun-sistemaren murrizketek eta pribatizazioak emakumeen osasunean dituzten ondorioak salatu dituzte, eta osasun publikoa desberdintasunen aurkako tresna gisa defendatu dute, pertsona guztien osasunerako eskubidea bermatuko duena.
«Emakume guztientzako kalitatezko arreta eskatzen dugu, bizitzako etapa guztietan, emakumeok ditugun premia espezifikoei modu integralean erantzuteko; gaixotasun espezifikoen prebentzioa eta detekzio goiztiarra, sexu- eta ugalketa-osasuna, amatasunaren arreta eta menopausia, besteak beste».
«Emakundek Euskadiko 2.400 emakume baino gehiagori egindako inkesta baten emaitzen arabera, % 70ek medikazioren bat erabiltzen du hilekoaren minak arintzeko, edo menopausian dauden emakumeen % 53k ez du sentitu osasun-langileen artean»
«Edadismoari aurre egiteko neurriak ere eskatzen ditugu, adin guztietako emakumeentzat kalitatezko arreta eta bizitza osoak eta osasungarriak bermatzeko. Osasunaren Mundu Erakundeak dagoeneko salatzen du emakumeek diskriminazio handiagoa jasaten dutela 70 urtetik gora dituztenean; eta NBEk edadismoari buruz egindako azken Mundu Txostenak erakusten du ondorio larriak dituela osasun fisiko eta mentalean, bereziki emakumeengan. «
«Horrez gain, errespetuan, laguntzan, genero-ikuspegiarekin eta ikuspegi feministarekin prestatutako langile eta talde profesional guztien laguntza ziurtatzea emakume gazteentzat, adinekoentzat, edozein desgaitasun-mota dutenentzat eta egoera sozioekonomikoa edozein dela ere; horrek gure erabakiak defendatzeko eta gure eskubideak gauzatzeko ahalduntzen lagunduko liguke».
«Lehen mailako arreta eskatzen dugu, genero-determinatzaileak ulertu eta jorratzearen garrantzia azpimarratzeko; emakumeek osasun mentaleko arazoetarako arrisku-faktore bakarrei egin behar diete aurre, genero-indarkeria, diskriminazioa eta baldintza sozioekonomiko desberdinak barne. Osasun mentalaren arretak lehen mailako arretan arreta galdu duen alderdia izaten jarraitzen du, bereziki emakumeentzat, eta arreta hori gero eta gehiago hondatzen eta desegiten ari da «
«Ezin dugu horrelako egun batean salatu gabe utzi gaur egun Osakidetzan negozioa egiten jarraitzen dela abortatzeko dugun eskubidearekin, % 95 baino gehiago klinika pribatuetara bideratuz, haurdunaldia borondatez eten nahi duten emakumeei osasun publikoan artatuak eta tratatuak izateko eskubidea ukatuz. Sexu eta Ugalketa Osasunaren eta Haurdunaldiaren Borondatezko Etenduraren Legeak esplizituki jasotzen duen arren emakumeek osasun publikoan eta etxetik ahalik eta gertuen abortatzeko aukera bermatuta izatea, Osakidetzak sistematikoki ukatzen du eskubide hori. «
«Osasun-arretan genero-ikuspegirik ez izateak kalte larria egiten dio emakumeen osasunari, eta indarkeria obstetrikoa betikotzea edo antsiolitikoen eta antidepresiboen gainmedikalizazioa pairatzea ahalbidetzen du, hainbat azterlanek eta ikerketek frogatzen duten bezala. Horregatik guztiagatik, Osakidetzari eskatzen diogu arreta handiagoa ematea, murrizketak eta pribatizazioa amaitzea, eta genero-ikuspegia Euskal Osasun Zerbitzu osoan txertatzea «.
«Osasuna sustatzeko estrategiak inplementatu behar dira, osasun komunitarioaren ikuspegitik; eta, horretarako, ezinbestekoa da osasun-sistema publikoa indartzea eta lehen mailako arreta indartzea, pertsona guztiek osasunerako sarbide unibertsala izango dutela bermatzeko. Osakidetza % 100 publikoa, kalitatezkoa, integrala, egokitua eta guztiontzako irisgarria. Horrela bakarrik bermatu ahal izango dugu kalitatezko osasun-arreta duina eta unibertsala izateko eskubidea errealitate izatea «
