Reportajes

Por DavidBM

Bilbao, 15 enero 2026 – Esta mañana, el Movimiento de Pensionistas de Euskal Herria ha conmemorado su octavo aniversario con un acto público celebrado en Bira Kulturgunea, en el Casco Viejo de Bilbao. La cita ha servido para hacer balance de ocho años de movilización sostenida y para reafirmar las reivindicaciones centrales del colectivo ante un escenario que, denuncian, sigue erosionando el derecho a una jubilación digna.

Ocho años después de las multitudinarias protestas de 2018, que pusieron contra las cuerdas al Gobierno tras el incremento del 0,25% y lograron derogar el IRP y frenar el Factor de Sostenibilidad, el movimiento pensionista subraya que los avances alcanzados están lejos de ser definitivos. Desde entonces, recuerdan, miles de personas se movilizan cada lunes, llueva o haga sol, en 84 pueblos y ciudades de Euskal Herria, en defensa del Sistema Público de Pensiones (SPP).

Durante el acto, Ana Mezo, miembro de la EHPM, advirtió de que “se han logrado algunos avances, pero aún queda mucho camino por recorrer para dignificar las pensiones y hacer irreversible lo conseguido”. En ese sentido, enumeró los retrocesos que, a su juicio, siguen vigentes: “se está reduciendo el poder adquisitivo de las pensiones, se está aumentando la edad de jubilación, no se han suprimido los coeficientes restrictivos para la jubilación anticipada de quienes tienen 40 años cotizados y las pensiones mínimas siguen siendo miserables”.

Los datos respaldan la denuncia. El 37,8% de las personas pensionistas en Navarra (51.103) y el 31,9% en la CAV (168.966) perciben ingresos por debajo del SMI, una realidad que afecta mayoritariamente a mujeres -el 65,5% en Navarra y el 66,7% en la CAV-. En 2026, la pensión mínima contributiva alcanzará 936 euros en 14 pagas y las no contributivas 621 euros, cifras que el movimiento considera insuficientes ante el aumento real del coste de la vida, que el IPC no refleja plenamente.

El comunicado también recordó que 178 ayuntamientos de la CAV y Navarra respaldaron la exigencia de pensiones mínimas dignas, y que en la CAV esta demanda cristalizó en una Iniciativa Legislativa Popular apoyada por 145.142 firmas, sindicatos y cientos de organizaciones sociales. Sin embargo, la EHPM denuncia que PNV y PSE bloquearon su debate parlamentario, convirtiendo -afirman- los discursos sobre participación en “papel mojado”.

Durante el acto, Jon Fano reivindicó la memoria de estos años de lucha: «Llevamos muchos años y la experiencia nos ha demostrado que nadie nos va a regalar nada y que la lucha es nuestra garantía de progreso». El movimiento anunció que el próximo lunes 19 volverá a las calles para celebrar ocho años de resistencia y reiterar su objetivo: equiparar las pensiones mínimas al SMI en 2026, cerrar la brecha de género y blindar el sistema público.

“Jo ta ke irabazi arte”, concluyeron.

Zortzi urte bete dira 2018an pentsiodunek manifestazio handiak egin zituztenetik. 2011ko eta 2013ko erreformen murrizketen eta pentsioen izoztearen ostean, 2018rako %0,25eko igoera barregarria izan zen basoa bete zuen tanta.

Pentsiodunen haserreak Hego Euskal Herriko eta Estatuko hiri askotako kaleak bete zituen IRP (0,25) indargabetzea eta Jasangarritasun Faktorea indarrean ez sartzea lortuz. Ezinezkoa zela esan zutenek (PP) Gobernua utzi behar izan zuten.

Lehen helburuak lortuta, mobilizazioekin sortutako EHPMk aurrera jarraitu zuen, aldarrikapen oinarrizkoak eta ezinbestekoak planteatuz. Pentsioen soldataren %60ra murriztu nahi duten murrizketen erreformen indargabetzea, gure belaunaldientzat eta hurrengoentzat PSPa bermatzea, pentsio eta gutxieneko pentsio duinetan dagoen genero-arrakalarekin amaitzea.

Urte hauetan zehar, mobilizazio ezberdinak antolatu ditugu helburu hauek lortzeko eta murrizketa berriak ezartzeari ekiditeko. Astelehenetan euriarekin eta eguzkiarekin, milaka pentsiodun HEHko 84 herri eta hiritan egiten ditugun mobilizazioetan PSP defendatzen jarraitzen dugu.

Zerbait aurreratu da, baina bidea dago egiteko lortutakoa atzeraezina izan dadin. Pentsioak murrizten ari dira, erretiro-adina handitzen, erretiro aurreratuaren koefiziente murriztaileak ez dira indargabetu kotizatutako 40 urterekin, eta gutxieneko pentsioak miserableak dira oraindik.

Gutxieneko pentsio duinen aldeko borrokak helburu utziezina izaten jarraitzen du.
EAEko eta Nafarroako 178 udal eskakera horren alde agertu ziren, eta EAEn aldarrikapen hori lege-proposamen bihurtu zen EAEko Parlamentuan aurkeztutako legezko herri-ekimenaren bitartez.

Gaur egun, NFEko pentsiodunen %37,8k (51.103) eta EAEko %31,9k (168.966) LGS baino beherako pentsioak dituzte. Horietatik, NFEko %65,5 eta EAEko %66,7 emakumeak dira.
2026rako igoerarekin, erretiro- eta alargun-pentsioa 936 eurokoa izango da 14 ordainsaritan, eta kotizazio gabekoak 621 eurokoak; 220.000 pentsiodunek gero eta zailtasun handiagoak dituzte bizi-baldintza duinak lortzeko, eta gezurtatu egiten dituzte pentsioen nahikotasunari buruzko diskurtso interesatuak. Egungo KPIak ere ez du islatzen pentsiodun askorentzat bizitzaren kostuaren igoera.

Nafarroako Parlamentuak 2026rako gutxieneko pentsioaren osagarria 1.100 eurora igo du hamalau ordainsaritan; positiboa da, baina ez da nahikoa, bereziki eskatutako baldintzengatik.

EAEn arrakastatsua izan da Udal Ekimen Legegilea Legebiltzarrean eztabaidatu eta bozkatzeko eskatzeko EHPMk egin duen kanpaina. 145.142 pertsonak sinatu zuten eskaera; sindikatu guztiek, ehunka emakume-erakundek, gizarte-erakundek eta gure gizarteko pertsona garrantzitsuen 289 sinadurek ere babestu zuten. Baina dinamika eta parte-hartze sozial hori guztia EAEko gobernuaren eta hura babesten duten alderdien, EAJ eta PSEren, erabakiz oztopatu da. Haien botoekin herri-ekimena Parlamentuan eztabaidatzea eragotzi dute. Demokrazia parte-hartzailearen eta gobernantza kooperatiboaren aldeko aldarrikapenak paper bustia baino ez dira.

EHPM, ez dugu orria pasatuko. Urte asko ditugu eta esperientziak erakutsi digu inork ez digula ezer oparitu eta borroka dela aurrera egiteko gure bermea.

EHPM, gaur egun, mugimendu sozial finkatua eta aitortua da, eta pertsonen bizi-baldintzen hobekuntzan inplikatu gara, batez ere adinekoen bizi-baldintzen hobekuntzan, osasun publikoa defendatuz eta mendekotasunaren arreta-zerbitzu sare publiko, unibertsal eta kalitatezkoa eskatuz. Palestinako genozidio sionistaren salaketa bezalako herri-borroketan parte hartu dugu eta langileen soldatak eta lan-baldintzak hobetzeko borroka babestu dugu.

LGS eta Martxoaren 17ko Greba Orokorra nabarmen hobetzeko ekimen sindikalak babesten ditugu, hori bermatuko duen LGS propioa eskatuz. Pentsiodun eta langile gisa egiten ditugun aldarrikapenak aldarrikapen beraren parte dira, aberastasunaren, elkartasunaren eta genero-ekitatearen bidezko banaketan oinarritutako gizarte bat eraikitzea.

Datorren astelehenean, hilak 19, ohiko mobilizazioetan zortzi urteko borroka ospatuko dugu, eta egungo pentsiodunek eta erretiroa hartuko dutenek, hamarkadetan lanaren ondoren, bizitza duina izateko duten borondatea.

2018an 0,25arekin amaitzea lortu genuen, 2026an gutxieneko pentsioak LGSarekin parekatzea lortuko dugu. Gutxieneko pentsioetarako diru-sarrera nahikoak eta genero-arrakalarekin amaitzea.

Jo ta ke irabazi arte.