Reportajes

Más abajo en Euskera.

Por DavidBM

Bilbao, 31 octubre 2026 – Centros de salud que no abrieron, quirófanos parados y manifestaciones en las tres capitales. Así fue este viernes la primera de las cinco jornadas de huelga convocadas en Osakidetza por LAB, SATSE, ELA, CCOO y UGT, que exigen un nuevo acuerdo de condiciones laborales para una plantilla que, según denuncian, lleva más de 17 años sin renovarlas.

A las 12 del mediodía salieron a la calle en Bilbao, Vitoria-Gasteiz y Donostia trabajadoras y trabajadores de todas las categorías, junto a plataformas en defensa de la sanidad pública y personas usuarias. Los sindicatos hablan de miles de personas en total. Según Onda Vasca, más de un millar recorrió el centro de Vitoria-Gasteiz y varios cientos se manifestaron en Bilbao. En Donostia hubo una concentración.

Dos lecturas del seguimiento

Osakidetza cifró el seguimiento en un 14,8%: un 15,42% en el turno de mañana, un 17,01% en el de tarde y un 0,1% en el de noche. Araba fue el territorio con más respaldo, un 17%. Los convocantes, que califican la respuesta de “contundente”, insisten en que la cifra hay que medirla entre quienes “efectivamente han podido secundar la huelga”, porque los servicios mínimos dejaron a buena parte de la plantilla sin esa opción.

En Atención Primaria, según los sindicatos, el paro fue especialmente fuerte entre el personal administrativo y el de enfermería, y desigual entre el personal médico. Amanecieron cerrados, entre otros, los centros de salud de Sagarminaga y La Merced en Bilbao; Igorre, Lemoa, Zeanuri, Aulesti, Güeñes y Gizaburuaga en Bizkaia; Artziniega, Respaldiza, Alegría-Dulantzi, Valles I y La Habana en Araba; y Andoain, Oiartzun y Hondarribia en Gipuzkoa.

En los hospitales, siempre según los convocantes, en Txagorritxu cerraron quirófanos, el almacén, las consultas de Pediatría, las extracciones y el laboratorio central. En el Hospital Santiago pararon la lencería, los quirófanos, la unidad del sueño, compras y admisión. También cerraron el almacén del Hospital Bidasoa, Anatomía Patológica en Zumarraga y la lavandería, rehabilitación, administración y farmacia del Hospital de Leza. En la red de Salud Mental de Araba, el hospital de día de Angulema no abrió. Los sindicatos subrayan que ningún centro desatendió la urgencia vital: lo que se paró fue la actividad ordinaria y programada.

“El balón está en su tejado”, resumió Miriam Montaña, de SATSE en Araba, en declaraciones recogidas por Onda Vasca. “Con buenas palabras y promesas no van a conseguir nada”. Maitane de Anitua, de LAB, habló de “la huelga más potente que ha habido”.

Sin propuesta salarial

Los convocantes denuncian que la dirección de Osakidetza sigue sin poner sobre la mesa ninguna propuesta salarial, justo cuando el Gobierno Vasco cierra sus presupuestos para el año que viene. Tampoco ven avances en jornada, conciliación, permisos, igualdad, relevo generacional, salud laboral o euskera. Mientras tanto, según sus cálculos, Osakidetza paga tres millones de euros al mes en horas extraordinarias solo en los hospitales.

Los sindicatos también cargan contra unos servicios mínimos que consideran “cada vez más abusivos”. Ponen como ejemplo el Centro Vasco de Transfusiones y Tejidos Humanos, donde hace un año buena parte de la plantilla podía hacer huelga y ahora toda ella es servicio mínimo. Les parece difícil de entender en un servicio donde, recuerdan, es habitual que no se cubran las bajas y que en vacaciones se cierren camas y centros de salud.

La dirección de Osakidetza sostiene que la negociación avanza conforme al calendario acordado con los sindicatos y, según recogió elDiario.es, anunció que presentará una propuesta salarial la próxima semana.

Si no hay avances reales, la mayoría sindical mantendrá las huelgas ya convocadas: el 9 de diciembre en Araba, el 10 en Bizkaia, el 11 en Gipuzkoa y el 14 de nuevo en toda Osakidetza. Lo que piden es un acuerdo que mejore las condiciones de todas las categorías, elimine discriminaciones entre profesionales y garantice plantillas suficientes. Para los convocantes, “la solución del conflicto está en manos del Gobierno Vasco”.

(30/10/2026) Jarraipena oso zabala izaten ari da, eta eguerdiko manifestazioek milaka pertsona bildu dituzte, osasun zerbitzuko kategoria guztietako beharginak eta osasungintza publikoa babesteko herri plataformetako kideak eta herritarrak barne.

LABek, SATSEk, ELAk, CCOOk eta UGTk deituriko grebetan lehenengoa ari da izaten gaurkoa, eta egun osoan zehar nabarmena izan da eragina anbultorioetan, ospitaletan nahiz EAEko osasun zerbitzu publikoko gainerako lantokietan.

Eguerdiko 12etan manifestazio jendetsuak egin dira hiru hiriburuetan. Manifestazio horiek OPA Herri Plataformen, beste erakunde batzuen eta erabiltzaileen babesa izan dute.

Greba egiteko aukera izan duten langileen artean grebaren jarraipena oso zabala izaten ari da. Horren adibide garbia da lan zentruetan bizi den egoera. Arreta-mailen arabera, nabarmentzekoa da Lehen Mailako Arretan jarraipena oso garrantzitsua izaten ari dela, batez ere AACCetako administrazio-langileen eta erizaintzako langileen artean. Nahiz eta jarraipen desberdina zentruaren arabera, azpimarratu behar da zentro batzuetan fakultatiboen artean jarraipena ere garrantzitsua dela. Itxita egon dira, besteak beste, Bilbon Sagarminaga eta La Merced-eko osasun-zentroak; Bizkaian Igorre, Lemoa, Zeanuri, Aulesti, Gueñes eta Gizaburuagakoak; Araban Artziniega, Arrespalditza, Dulantzi, Valles I eta La Habana; eta Gipuzkoan Andoain, Oiartzun eta Hondarribia. Nabarmentzekoa da ere zentro askotan gutxieneko zerbitzuak besterik ez daudela lanean.

Ospitaleetan, gutxieneko zerbitzuen eragina handiagoa izanik, jarraipena ere oso garrantzitsua izaten ari da greba egin dezaketen langileen artean. Besteak beste, Basurton oso jarraipen handia dago, Txagorritxu Ospitalean itxita daude ebakuntza-gelak, biltegia, pediatriako kontsultak, erauzketak eta laborategi zentrala; Santiago Ospitalean lentzeria, ebakuntza-gelak, loaren unitatea, erosketa-zerbitzua eta harrera-zerbitzua itxi dituzte; Bidasoa Ospitaleko biltegia eta Zumarragako Ospitaleko Anatomia Patologikoko zerbitzua ere itxi dira; Donostia Ospitalean hainbat zerbitzu itxi dira; Lezako ospitalean garbitegia, errehabilitazioa, administrazioa eta farmazia itxi dira era. Zentro eta zerbitzu askotan gutxieneko zerbitzuak bakarrik daude lanean.

Osasun Mentaleko Sareei dagokionez, nabarmentzekoa da Araban jarraipena handia izaten ari dela, Angulemako Eguneko Ospitalea itxita baitago, eta Arabako Ospitale Psikiatrikoan ia gutxieneko zerbitzuekin ari dira lanean.

Langileak argi eta garbi erakusten ari dira beraien haserrea eta Osakidetzari garbi esan diote, ia 20 urte itxaron ondoren, premiaz negoziatu eta hobetu behar dituela kategoria guztien lan-baldintzak. Premiazkoa da ere euskal osasun-sistema publikoaren antolakuntza-eredua aldatzea, pribatizazioa geldiaraziz eta lehen mailako arreta-eredua aldatuz; horretarako, bertan lan egiten duten profesional guztiei entzun behar die. 

Osakidetzako zuzendaritzak orain arte Mahai Sektorialean egin dituen planteamenduek ez diete profesionalen benetako beharrei erantzuten. Gaur egun, 17 urte baino gehiagoz lan-baldintzak berritu gabe egon ondoren, plantillak merezi duen garrantzia daukan aurrerapausurik ez da eman. Onartezina da une honetan inolako soldata-proposamenik ez egotea mahai gainean, Eusko Jaurlaritza datorren urterako aurrekontuak ixten ari denean. Azpimarratu behar da plantillak behar dituen hobekuntza guztiei aurre egiteko ezinbestekoa dela Osakidetzara bideratzen den aurrekontua handitzea. 

Era berean, ez dago aurrerapauso nabarmenik honako gai hauetan: lanaldia, kontziliazioa, baimenak, berdintasuna, belaunaldien arteko erreleboa, lan-osasuna edo euskara. Bitartean, Osakidetzak hilean 3 milioi euro bideratzen ditu ospitaleetan egiten diren aparteko orduak ordaintzera, eta kopuru horri beste arreta-maila batzuetakoak gehitu behar zaizkio.

LAB, SATSE, ELA, CCOO eta UGT sindikatuok salatzen dugu gutxieneko zerbitzuak gero eta altuagoak direla eta milaka langile greba-eskubiderik gabe uzten dituztela. Berrikuntza gisa, klausula anbiguo bat sartu dute oraingoan, lehen ez zeuden gutxieneko zerbitzuak ezartzeko aukera ematen duena, eta erantzunkizuna grebara deitutako langileen gain uzten duena.

Horren beste adibide bat da, besteak beste, Transfusio eta Giza Ehunen Euskal Zentroan gertatzen dena. Duela urtebete arte, langileen zati handi batek greba-eskubidea zeukan. Gaur egun, plantilla osoa gutxieneko zerbitzua da, eta, beraz, inork ezin du grebarik egin. Gutxieneko zerbitzuen etengabeko igoera hori ulertzen zaila da Osakidetzan ohikoa denean langileen absentziak ez ordezkatzea eta oporraldietan oheak eta osasun-zentroak ixtea eta ordutegiak murriztea erabakitzen denean. Nolanahi ere, azpimarratu behar dugu urgentziak artatuak izan direla eta bertan behera geratu dena izan dela ohiko eta planifikatutako jarduera.

Gehiengo sindikalak Osakidetzari eta Osasun Sailari ohartarazi die bere helburua argia dela: kategoria guztien lan-baldintzak hobetzen dituen lan baldintzen akordioa lortzea, profesionalen arteko diskriminazioak ezabatuko dituena, plantilla nahikoak bermatuko dituena eta osasun publikoa indartuko duena. Azpimarratu dute ez daudela prest itxaroten jarraitzeko, ezta azaleko aldaketekin konformatzeko ere.

Horregatik, benetako aurrerapenik ezean, deitutako mobilizazioei eta grebei eutsiko diegu: abenduaren 9an Araban, 10ean Bizkaian, 11an Gipuzkoan eta 14an berriro ere Osakidetza osoan. Langileen lan-baldintzak hobetzea borondate politiko kontua da, eta Eusko Jaurlaritzaren esku dago gatazka konpontzea.