Por David BM
No hay metáfora ni eufemismo que lo suavice: el próximo 30 de junio se cerrarán cuatro albergues para personas solicitantes de asilo en Euskadi y seis trabajadoras de CEAR serán despedidas. En un país que presume de derechos humanos y políticas progresistas, esta noticia escuece como sal en una herida abierta.
La plataforma sindical de CEAR Euskadi hizo pública el pasado 20 de junio, coincidiendo con el Día Mundial de las Personas Refugiadas, una denuncia contundente. No era una celebración, sino una alarma. Lo que está ocurriendo es “una regresión de derechos”, un paso atrás tan preocupante como evitable, según han declarado las representantes sindicales de Bizkaia, Araba y Gipuzkoa.
La causa inmediata: la supuesta falta de financiación estatal y la ausencia de voluntad política del Gobierno Vasco para ampliar el sistema vasco de acogida con recursos propios. El resultado: 140 plazas menos de acogida y personal despedido en un contexto de precariedad creciente. Dos albergues cerrarán en Bilbao, uno en Gipuzkoa y otro en Araba. Y nadie parece querer responsabilizarse.
Mientras tanto, la plantilla de CEAR lidia con sobrecarga laboral, escasez de recursos, alta rotación, riesgos psicosociales y bajas sin cubrir. La indignación se dispara no solo por el fondo del asunto, sino también por las formas: “el escaso cuidado en la comunicación de los despidos no se corresponde con una organización que se define como social”, denuncian.
Gipuzkoa se lleva la peor parte. La oficina de CEAR allí se ha convertido en un improvisado campo de refugio urbano: decenas de personas sin casa ni acceso a servicios básicos acampan a diario en las inmediaciones del edificio. Allí cargan el móvil, se asean como pueden y resisten bajo la mirada inquisidora de la policía y el vecindario. Y en medio de ese caos, el único albergue estatal de la provincia será clausurado.
Como si fuera poco, la plantilla también critica con dureza la reforma de la Ley de Extranjería -que “desincentiva la solicitud de asilo”- y las trabas al acceso a la Renta de Garantía de Ingresos (RGI) que impone el Gobierno Vasco, entre ellas la exigencia de contratos de alquiler imposibles para personas que a menudo viven en la calle o en lonjas ilegales.
Aun así, no todo es negativo. Se celebra la recomendación de Eudel para aplicar el empadronamiento social en todos los municipios vascos, como puerta de entrada al acceso a derechos. Pero hay exigencias claras: CEAR debe garantizar que todas las personas alojadas en sus recursos puedan empadronarse, en coordinación con los ayuntamientos.
La representación sindical no se ha olvidado de Palestina. El comunicado se cierra con un mensaje nítido: exigen el fin del asedio y el bloqueo a Gaza, así como el respeto al derecho de asilo. Porque todo esto está conectado: las fronteras, la violencia, el abandono.
El mensaje final, directo, contundente, sin fisuras: “Porque ningún ser humano es ilegal, y todas las personas tienen derecho a vivir con dignidad, en paz, con apoyo y con condiciones laborales que no perjudiquen su salud.”
Ekainaren 20a. Errefuxiatuen Nazioarteko Egunaren harira, CEAR Bizkaiko Enpresa Batzordeak eta Gipuzkoa zein Arabako ordezkari sindikalek (RLPT) hurrengo gertaera kezkagarriak salatu nahi ditugu, gure herrialdera babesa eske datozen pertsonen eskubideak, duintasuna eta harrera arriskuan jartzen dituztenak.
Ekainaren 30ean Euskadin babes internazionala eskatzen duten pertsonentzako Harrera Sistemako 140 plaza ixtea eta 6 langile kaleratzea aurrreikusi da. Guztira 4 aterpetxe itxiko dira: bi Bilbon, bat Gipuzkoan eta beste bat Araban, estatuaren aldetik finantzaketa falta eta Eusko Jaurlaritzaren aldetik baliabide propioekin harrera-sistema duin bat handitzeko borondate politikorik gabe.
CEAR erakundeko langileek gero eta lan-baldintza gogorragoak pairatzen ditugu: lan-zama handia, ratio altuak, baliabide falta,lan- bajak ez estaltzea eta arrisku psikosozialak, guzti hauek egoera zaurgarrian dauden pertsonei merezitako arreta eskaintzea oztopatzen dutenak. Gainera, kaleratzeen berri emateko modua desegokia izan dela salatu nahi dugu, bereziki bere burua sozialtzat duen erakunde batean.
Gipuzkoako bulegoko egoera bereziki larria da. Egunero, dozenaka migratzaile bulegoaren inguruan egotera behartuta daude, etxebizitza aukerarik eta oinarrizko baliabiderik gabe. Instalazioak behinbehineko leku bihurtu dira mugikorra kargatzeko edo garbitzeko, bitartean auzokideekin tentsioak pilatzen dira eta poliziaren presentzia etengabea da. Egoera honek agerian uzten du probintzia horretako aterpetxea bakarra ixteko erabakia, harrera-sare koordinatu eta nahikorik ez dagoela, eta babesa eskatzen duten pertsonei oinarrizko zerbitzuak bermatzeko premia larria dagoela. Taldekideen gaineko carga emozionala eta lanekoa sakona da, eta egoera geroz eta jasangaitzagoa bihurtzen ari da.
Salatu nahi dugu baita ere Atzerritartasun Legearen azken erreforma, batetik; asilo eskaerak oztopatu nahi dituen neurriak dakartzalako, eta bestetik; Eusko Jaurlaritzak Diru-sarrerak Bermatzeko Errentara (DSBE) sartzeko ezarri nahi dituen trabak, errenta txikiko egoeran dauden pertsonentzat ezinezkoak diren alokairu-kontratuak eskatzen baititu. Pertsona askok, kale egoeran, gainbetetako etxebizitzetan edo etxebizitza moduan egokitutako lonjetan bizi dira, eta ez dute erroldatzeko aukerarik.
Ongietorria ematen diogu Eudel-ek udalerri guztietan erroldatze soziala ezartzeko egindako gomendioari, eskubideak lortzeko lehen urrats gisa. Udala eta euskal gizartea animatzen dugu etorkinei eta errefuxiatuei harrera egiteko, laguntzeko eta erroldatzea bermatzeko. CEAR erakundeari eskatzen diogu bere ardurapean Harrera Sistemako plazetan dauden persona guztien erroldatzea erraztu dezala, aterpetxeak kokatuta dauden udalerriekin koordinatuta.
Gainera, Palestinako herriaren aurkako genozidioa salatzeko nazioarteko deialdiarekin bat egiten dugu, setioare, bloke humanitarioaren eta Gazan ezarritako blokeoaren bukaera eta nazioarteko babesa eskuratzeko bide seguruak ahalbidetzea eskatuz.
Euskal gizarteari dei egiten diogu:
– Bertan bizi diren migratzaile eta errefuxiatuekin elkartasun aktiboa adieraz dezala, askotan ikusezinak diren egoeretan, beldurrez, babesik gabe eta erroturik gabe bizi direnak.
– Argi eta garbi esateko ordua da: Euskadik benetako harrera-herrialdea izan behar du: politikan, baliabideetan eta gizatasunean.
Eskaerak:
• Plaza itxierak bertan behera uztea eta lanpostuak mantentzea.
• Finantzaketa publiko egonkor eta nahikoa, bai estatu mailakoa bai autonomia mailakoa.
• Harrera sistemako langileen lan-baldintzak berehala hobetzea.
• DSBE-aren sarbidea oztopo ezinezkorik gabe bermatzea.
• Erroldatze soziala inolako mugarik gabe eta Harrera Sistemako plazetan dauden persona guztien erroldatzea bermatzea.
• Palestinako genozidioa berehala etetea eta asilo eskubidea errespetatzea.
Gizaki bakar bat ere ez da ilegala, eta pertsona guztiek dute duintasunez, bakean, laguntzaz eta osasuna arriskuan jarri gabe bizitzeko eskubidea.
