Por DavidBM
Bilbao, 24 marzo 2026 – Varias personas se han desnudado este martes frente a la sede de Etxebide, en la Gran Vía 85, en una acción convocada por colectivos sociales por el derecho a la vivienda bajo el lema “La política de vivienda nos deja desnudos”. La protesta ha buscado visibilizar la gravedad de una crisis habitacional que, denuncian, deja a miles de personas sin acceso a una vivienda digna.
La acción ha puesto el foco en los datos del propio registro público: más de 103.000 personas están inscritas en Etxebide sin poder acceder a una vivienda, una cifra que ha aumentado en más de 10.000 en el último año. De ellas, alrededor de 80.000 demandan alquiler social, una opción que, según los convocantes, apenas cuenta con oferta: solo 7.500 viviendas de alquiler social se han generado en los últimos 16 años.
Los colectivos denuncian además que el modelo actual expulsa a quienes menos ingresos tienen. Las unidades convivenciales inscritas presentan ingresos medios inferiores a 16.000 euros anuales, lo que les impide acceder tanto al mercado libre como a la vivienda protegida en compra. En este sentido, critican que los precios de la VPO resultan “abusivos”, citando como ejemplo promociones en Zorrozaurre con precios de hasta 320.000 euros.
La protesta también ha señalado decisiones políticas recientes. Según los colectivos, el Gobierno Vasco ha reducido la proporción de vivienda protegida del 75% al 60%, favoreciendo -afirman- a las constructoras. Además, denuncian que no se reserva suelo específico para alquiler social, a pesar de que la normativa obliga a destinar la totalidad de los recursos de Etxebide a este fin.
El contexto del mercado agrava la situación. El precio de la vivienda libre nueva alcanza ya los 3.863 euros por metro cuadrado en Euskadi y 5.015 en Bilbao, lo que sitúa el coste de un piso de 70 metros en torno a los 351.000 euros en la capital vizcaína. En paralelo, el alquiler medio supera los 947 euros mensuales en Bilbao, cifras que los convocantes consideran incompatibles con los niveles salariales de la población demandante.
A esta presión se suma el aumento de la exclusión residencial. Más de 600 personas duermen actualmente en la calle en Bilbao y más de 1.500 en Euskadi, aunque los colectivos advierten de que la cifra real podría duplicarse. Denuncian además desalojos sin alternativa habitacional y el riesgo de un aumento de desahucios ante posibles cambios normativos en el ámbito estatal.
Los organizadores critican igualmente que la inversión pública en vivienda sigue siendo insuficiente, señalando que los presupuestos autonómicos de 2026 destinan 482 millones de euros a este ámbito, frente a los 5.300 millones en sanidad y 3.300 en educación.
Ante este escenario, los colectivos reclaman medidas “concretas y efectivas”, entre ellas una ampliación urgente del parque público de alquiler social con precios que no superen el 20% de los ingresos, la movilización de vivienda vacía -estimada en 70.000 unidades en Euskadi- mediante penalizaciones o expropiación, y la intervención pública para limitar los precios tanto de compra como de alquiler.
“La vivienda es un derecho y no un negocio”, concluyen los convocantes, que acusan a las administraciones de priorizar la lógica del mercado frente a la garantía efectiva de un derecho básico.
Biluzik, etxebizitza-politikaren ondorioz
Gaur martxoaren 24a, asteartea, hainbat pertsona biluztu gara Etxebide eta Eusko Jaurlaritzaren aurrean, Gran Vía 85, administrazioen egungo etxebizitza-politika zein egoeratan dagoen agerian uzteko:
– Etxebiden 103.000 pertsona baino gehiago daude izena emanda, 2024an baino 10.000 gehiago, eta horietatik 80.000 baino gehiago alokairu-eskatzaileak dira.
– Salatu nahi dugu 103.000 pertsona baino gehiago daudela Etxebiden izena emanda eta ezin dutela etxebizitzarik eskuratu. Kopuru hori 10.000 pertsonatik gora gehitu da azken urtean.
– Horietatik, 80.000 inguru alokairu-eskatzaileak dira, baina alokairu sozialaren eskaintza irrigarria eta eskasa da (7.500 baino ez azken 16 urteetan).
– Bestalde, «erosketako babes ofizialeko etxebizitzen» batez besteko prezioa gehiegizkoa eta eskuraezina da eskatzaile gehienentzat. Zorrozaurren 320.000 €-rainoko BOEak eskaintzen ari dira.
– Etxebiden izena eman duten bizikidetza-unitateen urteko batez besteko diru sarrerak 16.000 €-tik beherakoak direnez, ez dute aukerarik merkatu librean sartzeko, ezta erosketako etxebizitza babestuan sartzeko ere.
– Hori gutxi balitz, Eusko Jaurlaritzak babes ofizialeko etxebizitzak % 75etik % 60ra murriztu ditu, eraikuntza-enpresen onura handiagoa lortzeko. Gainera, ez da alokairu sozialerako lurzoru-kuporik gordetzen, nahiz eta, legez, Etxebidek bere baliabideen % 100 alokairu sozialeko politiketara bideratu behar duen.
– Eusko Jaurlaritzaren 2026rako aurrekontuek 482 milioi baino ez dituzte bideratuko etxebizitzara, aurrekontu urria eta arazoaren mailan ez dagoena; osasunera 5.300 milioi euro bideratuko dira, eta hezkuntzara 3.300 milioi euro.
Bestalde, egungo etxebizitza-politikak honako hauek dakartza:
– Etxebizitzaren metro koadroaren batez besteko prezioa etengabe igotzen da, eta administrazioek ez dute ezer egiten hori geldiarazteko. Azken datuen arabera, etxebizitza libre berria 3.863 €/ m da Euskadin, eta Bilbon 5.015 €/ m. Horrek esan nahi du Bilbon 70 metroko pisu berri batek 351.000 € balio duela.
– Alokairu librearen batez besteko prezioa Euskadin 848 €-koa da hilean, eta Bilbon, berriz, 947 €-tik gorakoa.
– Azken urteotan hirukoiztu egin dira gure kaleetan gaua igaro behar duten pertsonak. Gaur gauean, 600 pertsonak baino gehiagok egingo dute lo Bilbon, eta 1.500 pertsonak baino gehiagok Euskadin. Benetako datuek kopurua bikoizten dutela kalkulatzen dugu. Kolektibo kalteberen kriminalizazio mediatikoa sustatzen den bitartean eta kale egoeran dauden pertsonek lo egiten duten guneak husten diren bitartean: Atxuriko kantxetan gertatu zen bezala eta Zorrozaurren gertatzen jarraitzen du.
– Bestalde, familiak beren etxeetatik kaleratzen jarraitzea baimentzen da, inolako alternatibarik eskaini gabe. Gainera, beldur gara Espainiako gobernuak «etxegabetzeen aurkako» ezkutu soziala indargabetuta egoera horiek esponentzialki areagotuko direla.
– Etxebizitzako inbertsioa negozio gisa sustatzen da, eta ez da higiezinen negozio turistikoa geldiarazten, etxebizitzaren prezioa neurriz kanpo garestitzen baitu
NEURRI ZEHATZAK ETA ERAGINKORRAK ALDARRIKATZEN DITUGU!
– Erakundeek etxebizitza-eskaintza nahikoa eta eskuragarria bermatu behar dute alokairu publikoan, diru-sarreren % 20 baino gehiago hartzen ez duena eta eskatzaile guztien beharretara egokitua izatea.
– Etxebizitza hutsa luxu onartezina da testuinguru honetan, eta espekulazio faktorea. Beraz, etxebizitza horien berehalako aprobetxamendu publikoa bermatuko duten kontrol-, penalizazio- eta desjabetze-neurriak bideratu behar dira. Izugarria iruditzen zaigu Bilboko Udalak OHZa % 75 soilik igotzea, askoz gehiago igo baitezake (% 150); are gehiago, etxebizitza hutsak desjabetu ere egin litzake. Horrek ikaragarrizko eragina izango luke etxebizitzaren eskaintzan eta prezioan. 70.000 etxebizitza huts daude Euskadin, 34.000 Bizkaian eta 9.000 Bilbon (INEren arabera). Bilboko etxebizitza hutsen herena Euskadin kalean bizi diren pertsona guztiei eman dakieke aterpea.
– Neurri eraginkorrak ezarri behar dira lehenbailehen, mugatzeko eta egiteko erosteko nahiz alokatzeko etxebizitzaren prezioa espekulazioaren amaiera oinarrizko eskubide batekin.
– Baliabide falta salatzen dugu: aterpetxeak, jantokiak eta etxebizitza sozialak. Baita oztopo burokratikoak, arretarik eza eta itxaronaldiak ere amaiezinak gizarte larrialdiko egoerei erantzuteko. Horrek azaltzen du arrisku eta babesgabetasun egoeren aurrean zaurgarrienak diren kolektiboak.
Azken finean, etxebizitza eskubide bat dela aldarrikatzen dugu; beraz, merkatuaren logikatik atera behar da. Erakundeen erantzukizuna eskubide hori bermatzea da. Erakundeek beraiek merkatuan esku hartzeko baliabideak eta tresnak dituzte etxebizitzaren eskubidea babesteko, espekulazioari amaiera emanez. Salatzen dugu, horren ordez, administrazioen kudeaketa espekulaziora bideratzen ari dela eta arazoa ezkutatzen.
Etxebizitza eskubidearen aldeko gizarte-kolektiboak
Leave A Comment