Por DavidBM
Bilbao, 20 enero 2026 – “Nadie sin techo. La vivienda es un derecho”. Bajo este lema, una amplia red de colectivos sociales se concentró este lunes ante la sede de Etxebide, en Gran Vía 85 de Bilbao, para denunciar la política de vivienda de las administraciones públicas, a las que acusan de imposibilitar el acceso a una vivienda digna a la mayoría de la población y de favorecer la especulación inmobiliaria.
La protesta, convocada por Colectivos sociales por el derecho a la vivienda, reunió a organizaciones vecinales, sindicales y políticas como la Asociación de Trabajadoras del Hogar (ATH-ELE), Atxurigorri, Atxuri Harrera, AZET Etxebizitza Sindikatua, Belaunaldi Galdua, Berri-Otxoak, Bilboko EH Bildu, Bilboko Etxebizitza Sindikatu Sozialista, Bizizaleak, Goazen, la Federación de Asociaciones Vecinales de Bilbao, LAB Sindikatua, Ongi Etorri Errefuxiatuak y Podemos Euskadi.
Durante la concentración se alertó de que el número de personas obligadas a dormir en la calle casi se ha triplicado en los últimos años. Según denunciaron, más de 600 personas pernoctan al raso en Bilbao y más de 1.500 en Euskadi, cifras que, a juicio de los colectivos, podrían duplicarse en los recuentos reales. Los datos se apoyan en recuentos puntuales recogidos en el estudio del SIIS de octubre de 2024, que advierte del agravamiento del sinhogarismo.
Los convocantes subrayaron que esta situación extrema es solo “la punta del iceberg” de un problema estructural. La vivienda se ha convertido en un factor de empobrecimiento y exclusión social, con precios que se disparan tanto en compra como en alquiler. El precio medio del metro cuadrado de vivienda libre nueva en Euskadi alcanza los 3.368 euros, un 10% más que el año anterior, mientras que en Bilbao se sitúa ya en 5.150 euros, lo que eleva el coste de un piso de 70 metros cuadrados a más de 360.000 euros. En el mercado del alquiler, el precio medio en Euskadi asciende a 819 euros mensuales, un 30% más que en 2016, y supera los 900 euros en Bilbao.
La protesta puso el foco también en Etxebide, donde más de 103.000 personas están inscritas actualmente, de las que más de 80.000 solicitan vivienda en alquiler. Frente a esa demanda, la oferta de alquiler social es calificada de “irrisoria”, con solo 7.500 viviendas adjudicadas en 16 años, y plazos de entre tres y seis meses únicamente para formalizar la inscripción.
Especialmente críticas fueron las denuncias contra la vivienda de protección oficial en régimen de compra, cuyos precios -entre 170.000 y 270.000 euros, llegando hasta 320.000 euros en Zorrozaurre– son considerados “abusivos e inaccesibles” para hogares con ingresos medios anuales inferiores a 16.000 euros, el perfil mayoritario entre las personas inscritas en Etxebide. A ello se suma la reducción del porcentaje de VPO del 75% al 60%, una decisión que, según los colectivos, agrava aún más el problema.
Los colectivos también denunciaron que los presupuestos del Gobierno Vasco para 2026 reflejan una clara falta de prioridad política, con 482 millones destinados a vivienda, muy por debajo de partidas como sanidad (5.300 millones), educación (3.300 millones) o industria (17.000 millones).
Ante este escenario, exigieron sacar la vivienda de la lógica del mercado, frenar la criminalización y los desalojos de personas vulnerables -como los ocurridos en Atxuri o Zorrozaurre- y poner fin a los desahucios y a la apropiación de viviendas por fondos de inversión. Entre sus reivindicaciones destacan un parque público suficiente de alquiler social que no supere el 20% de los ingresos, medidas más duras contra la vivienda vacía, incluida la expropiación, y recursos inmediatos para que ninguna persona tenga que dormir en la calle, denunciando la falta de albergues, viviendas sociales y la lentitud burocrática ante situaciones de emergencia.
Etxebizitza-eskubidea defendatzen dugun gizarte-kolektiboek administrazioen etxebizitza-politika salatzen dugu, herritar gehienoi etxebizitza duin bat eskuratzea galarazten baitigu.
Salatzen dugu politika horren ondorioz azken urteotan ia hirukoiztu egin direla kaleetan gaua igaro behar duten pertsonak. Gau hotz honetan, 600 pertsona baino gehiagok egingo dute lo kale gorrian Bilbon, 1.500 pertsona baino gehiagok Euskadin. Benetako datuek kopuru horiek bikoizten dituztela kalkulatzen dugu.
Zenbaketa puntualen datuen arabera (SIISen azterketa – 2024ko urria).
Hau azalean ikusten dena baino ez da, DENOI ERAGITEN DIGUN ARAZO BATEN alde dramatikoena. Etxebizitza eskuraezina da biztanle gehienentzat, eta haren prezio altua faktore bat da pobretzean eta gizarte-bazterketan.
EGOERAREN LARRITASUNA ERAKUSTEN DUTEN ZENBAIT DATU
(Etxebizitzaren Euskal Behatokiaren, INEren, EUSTATen eta Etxebideren datuak)
- Euskadiko etxebizitza libre berriaren metro koadroaren batez besteko prezioa 3.368 eurokoa da; % 10 baino gehiago igo da joan den urtearekin alderatuta. Bilbon 5.150 €/m balio du, hau da, 70 m2-ko pisu batek 360.500 € balio du. Euskadin, alokairu librearen batez besteko prezioa 819 eurokoa da hilean, 2016an baino % 30 gehiago. Bilbon, batez besteko alokairua 900 eurotik gorakoa da hilean.
- Etxebiden 103.000 pertsona baino gehiago daude izena emanda (2024an baino 10.000 gehiago), eta horietatik 80.000 baino gehiago alokairu-eskatzaileak dira. Bestalde, Etxebideren alokairu sozialeko etxebizitzen eskaintza hutsaren hurrengoa da argi eta garbi (7.500, 16 urtean). Gainera, Etxebiden alta emateko soilik, 3-6 hilabete behar dira.
- «Erosketako babes ofizialeko etxebizitzaren» batez besteko prezioa gehiegizkoa da, eskuraezina. EZIN ZAIO BABES OFIZIALEKO ETXEBIZITZA DEITU: batez besteko prezioak 170.000 eurotik 270.000 eurora bitartekoak dira, eta nabarmen igo dira azken urteetan. Zorrotzaurren 320.000 eurorainoko BOEak eskaintzen ari dira. Bestalde, salatu nahi dugu Eusko Jaurlaritzak babes ofizialeko etxebizitzen ehunekoa % 75etik % 60ra jaitsi nahi duela.
- Etxebiden etxebizitza eskatzen duten bizikidetza-unitateen batez besteko diru-sarrerak 16.000 eurotik beherakoak dira urtean. Horregatik, ez dute aukerarik merkatu librean sartzeko, ezta etxebizitza babestua erosteko ere.
- Eusko Jaurlaritzaren 2026rako aurrekontuek erakusten dute arazoa konpontzeko interes gutxi dagoela. Etxebizitzara 482 milioi baino ez dira bideratuko; osasunera, berriz, 5.300 milioi euro, eta hezkuntzara 3.300 milioi euro (zer esanik ez industriaren aurrekontuaz, 17.000 milioi).
EGOERA HONEN AURREAN, SALATU EGITEN DUGU
- Etxebizitza eskubide bat da, eta, beraz, merkatuaren logikatik kanpo geratu behar du. Erakundeen erantzukizuna da eskubide hori bermatzea. Erakundeek etxebizitzaren merkatuan esku hartzeko eta eskubidea babesteko baliabideak eta tresnak dituzte, espekulazioari amaiera eman ahal diote. Horren ordez, administrazioen kudeaketa espekulazioa bultzatzera eta arazoa ezkutatzera bideratuta dago.
- Gainera, kriminalizazio mediatikoko politikak eta kaleratzeak bultzatzen dira pertsona zaurgarrienak bizi diren espazioetan: hala gertatu zen Atxuriko kantxetan eta, duela gutxi, Zorrotzaurren.
- Bestalde, familiak etxetik botatzen jarraitzen dute, eta inbertsio-funts pribatuak etxebizitzez jabetzeko baimena ematen eta sustatzen da, eskubide batekin negozioa egitea eta espekulatzea ahalbidetuz.
NEURRI ZEHATZ ETA ERAGINKORRAK EXIJITZEN DITUGU!
- Erakundeek alokairu sozialeko etxebizitza publikoen eskaintza nahikoa eta eskuragarria bermatu behar dute, diru-sarreren % 20 baino gehiago ez dena eta eskatzaile guztien premietara egokituko dena.
- Etxebizitza hutsa luxu onartezina da testuinguru honetan, eta espekulazio-faktorea. Beraz, etxebizitza horien berehalako aprobetxamendu publikoa bermatuko duten kontrol-, penalizazio- eta desjabetze-neurriak bideratu behar dira. Izugarria iruditzen zaigu Bilboko Udalak OHZa % 75 soilik igotzea, askoz gehiago igo baitezake (% 150); are gehiago, etxebizitza hutsak desjabetu ere egin litzake. Horrek ikaragarrizko eragina izango luke etxebizitzaren eskaintzan eta prezioan. 70.000 etxebizitza huts daude Euskadin, 34.000 Bizkaian eta 9.000 Bilbon (INEren arabera).
- Beharrezkoak eta nahikoak diren baliabideak sortu behar dira, inork kalean lo egin beharrik izan ez dezan eta inoren eskubideak urratu ez daitezen. Ildo horretan, erakundeen gaitasun eza salatzen dugu, baita baliabide eza ere (aterpetxeak, jantoki eta etxebizitza sozialak), eta oztopo burokratikoak, arreta eza eta gizarte-larrialdiko egoerei erantzuteko amaigabeko itxaronaldiak. Horrek denak arrisku eta babesgabetasun egoeren aurrean zaurgarrienak diren kolektiboei eragiten die.
Leave A Comment