Por David BM
Desde la Casilla hasta el Ayuntamiento, las calles de Bilbao se llenaron hoy de color, rabia y reivindicación. La manifestación del Día del Orgullo y la Liberación LGTBI, convocada por la Bizkaiko E28 Koordinadora, dejó claro que el Orgullo es lucha, no escaparate. Bajo el lema “No es una fiesta, es una protesta”, cientos de personas marcharon al grito de “Gora borroka transmaribibolloa! Gora borroka antirrazista! Gora Palestina askatuta!”.
Este año, por primera vez, la manifestación se celebró a mediodía. La razón: los conciertos organizados por el Ayuntamiento y la BBK por la tarde en la misma zona, un intento más de expulsar el activismo de las calles y convertir Bilbao en un parque temático para el turismo de alto poder adquisitivo.
El Orgullo no es un negocio: es memoria y resistencia
Desde la Koordinadora, denunciaron la estrategia de turistificación y mercantilización del Pride. Criticaron que los macroeventos y desfiles patrocinados por marcas y apoyados por las instituciones invisibilizan las luchas reales de las disidencias sexuales y de género, despolitizan el discurso y lo convierten en reclamo publicitario.
“Mientras se abren hoteles gays, se ejecutan desahucios; mientras se colocan banderas arcoíris, se mantiene la Ley de Extranjería”, clamaron desde la plataforma. En el centro de la jornada: la denuncia de la transfobia, la violencia institucional y médica, el racismo estructural y la complicidad de las instituciones con el apartheid israelí y las políticas coloniales europeas.
La memoria de Stonewall, la lucha de hoy
La manifestación recordó los orígenes del Orgullo: la revuelta de Stonewall en 1969, encabezada por Marsha P. Johnson y Sylvia Rivera, trabajadoras sexuales trans racializadas que lanzaron la primera piedra contra la violencia policial. Denunciaron también el asesinato de Francis en Errenteria, hace 46 años, a manos de la policía, y la represión actual de las disidencias, las personas migradas y precarizadas.
“El único cuerpo equivocado es el de la policía”, gritaron alto y claro. Y añadieron: “No hay liberación sin antirracismo. No hay orgullo mientras el racismo, la transfobia y el fascismo sigan marcando quién puede vivir y quién no.”
Contra el pinkwashing y el capitalismo arcoíris
La jornada cargó contra el pinkwashing y la hipocresía de instituciones y empresas que se apropian de las reivindicaciones LGTBI mientras sostienen las violencias que las disidencias sufren a diario. “Orgullo es lucha, no publicidad”, insistieron.
La Bizkaiko E28 Koordinadora llamó a la acción: organizarse, ocupar las calles, colectivizar la rabia y construir redes de apoyo mutuo. No basta con representaciones vacías: hace falta confrontación.
Ekainaren 28an kalera irten gara berriro, Harrotasuna politikoa dela eta beti izan dela aldarrikatzeko. Gaur, inoiz baino gehiago, oihukatzen dugu harrotasuna EZ DELA FESTA BAT, PROTESTA BAT BAIZIK. Aurten, lehen aldiz, karrozen desfile bat izan dugu Bilbon, eta Bilbao Bizkaia Harrok “mani” izendatzeko gibelak izan ditu. Aurten ere, lehen aldiz, eguerdiko 12etan deitu dugu manifestazioa arratsaldez egin beharrean, gaur arratsaldean Udalak eta BBK-k kontzertuak antolatu dituztelako inguru honetan bertan. Berriro ere, bazterretara bota gaituzte Bilbo parke tematiko bihurtzeko.
Makroekitaldi horiek turistifikazio-estrategia baten parte dira, eta sexu- eta genero-disidenteon mugimenduari eta, oro har, Bizkaiko herri-mugimendu osoari egiten diote boikota. Instituzioek eta klase burgesak “Pride”-a sustatzen dute erakargarri turistiko gisa. Sexu- eta genero-disidenteon mugimendua ikusezin bihurtzen dute, turistentzat egokituta dagoen hiri “anitz” baten irudi faltsuaren alde. Diskurtsoa despolitizatzen dute, publiko orokorrari erakargarriagoa egiteko. Aldarrikapen fokua marka eta babesleetara lekualdatzen dute. Gure bizitzak merkantilizatzen dituzte. Gentrifikazio prozesu bat bizitzen ari gara, zeinean etxebizitzarekin espekulatzen den eta herritarrak etxegabetzen diren “gay hotel” berriak irekitzen diren bitartean. Horrez gain, politikak erosmen-ahalmen handiko turismoari zuzenduta daude, eta dena Harrotasunaren izenean. Aski da turistifikazioarekin!
Aurten transfobian jarri nahi izan dugu arreta, azken aldi honetan gorakada handia izan duen indarkeria mota bat delako. Trans auzia eztabaida publikora eraman nahi izan da, baina transfobia ez da iritzi bat eta, hori dela eta, ezin da debate publikora eraman. Transfobia faxismoaren eta kolonialismoaren zerbitzura dagoen indarkeria da. Izan daitekeenaren ideia bakarra ezartzen du eta ideia horrekin bat ez datorrena zigortzen du. Kolonizazioak eta Ipar globalak inposatutako ikuspegi binarista jarraitzen du, Mendebaldeak isildu aurretik, genero desberdinak aitortzen zituen jatorrizko herrien kosmobisioa ezabatuz. Argi izan behar dugu politika transfoboak eta transmisoginoak, trans pertsonen aurkako indarkeria mediko eta instituzionala eta TERF diskurtsoa makineria faxistaren beste adierazpen bat direla.
Gurutzetako Ospitaleko Genero Identitateko Unitateak eragiten duen indarkeria salatzen dugu. Unitate horrek bere erabiltzaileak patologizatu eta arreta ukatzen dituen barne protokolo bat jarraitzen baitu. Jo-puntuan jartzen gaituzten diskurtsoak salatzen ditugu: TERFak ez dira feministak, transfoboak eta putofoboak dira, jasaten ditugun indarkerien konplizeak, alegia. Transa, ez bitarra, trabestia, queer-a, sexu-langilea… izatea ez da arrisku bat, arriskua bizitza adigarri bat nork izan dezakeen eta nork ez erabakitzen duen sistema batean bizitzea da. Langile-klaseak gai honekiko posizionamendu argia hartzea eskatzen dugu.
Gorputz oker bakarra poliziarena da. Ez dago harrotasunik pertsona migratuak eta arrazializatuak jazartzen eta kriminalizatzen diren bitartean. Nazkatuta gaude sarekada arrazistekin, arraza-profilaren araberako kontrolekin, espazio publikotik kanporatzeekin, eta praktika horietako askoren arduradun eta aurten Bilbao Bizkaia Harro babesten duen Ertzaintzarekin. Prideko desfilean ibili den polizia jipoitu, etxetik bota, giltzapetu eta erailtzen duen polizia bera da. Memoria historikoa daukagu, eta ez dugu ahazten gaurko eguna errebolta batetik jaio zela. 1969an, Stonewallen, Marsha P. Johnsonek eta Sylvia Riverak, bi sexu-langileek, trans ekintzaile beltz eta marroiekin batera, queer pertsonenganako polizia indarkeria sistematikoaren aurka lehen harria jaurti zuten. Nabarmentzekoa da sexu-langileek oso paper garrantzitsua izan zutela errebolta horietan, eta historikoki bigarren maila batean geratu direla. Azken urteotan sexu-langileak klandestinitatera eta prekarietatera are gehiago eraman dituzten jazarpenak eta lege aldaketak pairatu dituzte. Horregatik garrantzitsua da haien borrokaren alde posizionatzea. Era berean, ez dugu ahazten, Stonewalleko matxinadak gertatu eta hamar urte geroago, polizia batek hil zuela Francis trabestia Errenterian. Eta ez dugu ahazten, gaur egun, Estatuaren indar errepresiboak direla langile-klase disidentearen, arrazializatuaren eta prekarizatuaren aurka oldartzen jarraitzen dutenak.
Ez dugu ezta ahazten, faxismoa dela kapitalismoak hartzen duen forma krisian dagoenean. Ez da kasualitatea arrazakeria eta transfobia bere adierazpen nagusiak izatea. Deportazioak eta poliziaren indarkeria, palestinar herriaren aurkako genozidioa, mundu-mailako politika transfoboen gorakada, ekozidioa eta herri-indigenen subiranotasunaren eta lurren aurkako erasoak dira oraindik ere kolonialismoak dituen jarduteko moduak. Europako biztanle garen aldetik, gure gizartean dagoen arrazakeria estrukturala eta instituzionala salatzen dugu, batez ere, Estatu honetako islamofobiaren eta politika anti-magrebiei dagokienez. Zigorgabetasunik eta justiziarik gabeko gazteak kriminalizatzen eta akatzen jarraitzen da gaur egun. Euskal Herriko, Espainiako eta Europako erakunde eta enpresen konplizitatea salatzen dugu apartheid erregimenarekin eta Israelen okupazioarekin. Europako indarkeria xenofoboa, bere mugak eta bere politika kolonial eta genozidak salatzen ditugu. Zapaldutako herri guztiekiko baldintzarik gabeko elkartasuna aldarrikatzen dugu. Ez dago harrotasunik pertsona migratzaileei eta disidenteei osasunerako, paperetarako eta etxebizitzarako sarbidea ukatzen zaien bitartean. Bizitza ukatzen zaien bitartean. Ez dago harrotasunik arrazakeriak erasotzen, jazartzen eta erailtzen jarraitzen duen bitartean. Ez dago askapenik antiarrazakeriarik gabe!
2025ean, oraindik, 64 herrialdeetan jatorri kolonialeko legeek gogor zigortzen dute homosexualitatea. Gainera, mundu mailan trans eskubideek atzera egin dute, eta diskurtso transfoboak instituzionalizatu egin dira. Ghana edo Uganda bezalako herrialdeetan hartu berri diren neurri antihomosexualei Estatu Batuetan, Brasilen, Perun, Erresuma Batuan edo Hungarian dauden lege antitransak gehitu behar zaizkie; eta Argentinan Genero Identitateari buruzko lege aitzindari bat auzitan jarri da. Gaur egun ere badira kolektiboko kide izateagatik jazarpenetik eta indarkeriatik ihes egitera behartuta migratzen duten pertsonak, eta bidean, eta iristen badira, diskriminazio handiagoa jasaten dute. Trans eskubideak ez dira ukitzen, baina ez dugu ezer lortuko dena eskatzen ez badugu: ez dugu hirugarren lauki bat nahi gure dokumentazioan, mugen abolizioa nahi dugu. Atzerritartasun legeari sua! Kartzelak diren CIEi sua!
Bizkaiko E28 Koordinadoratik dei egiten dizuegu gurekin altxatzeko, antolatzeko, espazioak okupatzeko, kaleak hartzeko eta erasoei eta faxismoari aurre egiteko. Ekintza zuzenean heztera gonbidatzen zaituztegu, amorrua kolektibizatzera, disidentzia guztiak sostengatuko dituzten laguntza eta zaintza sareak eraikitzera, eta errepresentatibotik konfrontaziorako urratsa ematera. Desmunta dezagun instituzioa eta ken diezaiogun mozorroa, ez daitezela gure aldarrikapenez jabetu. Harrotasuna zapalduon indar kolektiboa da! Harrotasuna kalearena da! Harrotasuna gurea da!
HARROTASUNA BORROKA DA, EZ PUBLIZITATEA!
PINKWASHINARI SUA!
GORA BORROKA TRANSMARIBIBOLLOA!
GORA BORROKA ANTIARRAZISTA!
GORA KLASE ELKARTASUNA!
GORA PALESTINA ASKATUTA!
