Reportajes

Por DavidBM

Bilbao, 14 diciembre 2025 – Colectivos sociales del barrio bilbaíno de Atxuri se concentraron ayer, sábado 13 de diciembre, en la Plaza Atxuri (Plaza Encarnación) para denunciar la falta de participación vecinal en el anuncio de la futura Casa Municipal de las Mujeres y para exigir que Bidegintza, recurso comunitario histórico del barrio, no sea desplazado de su actual ubicación.

Bajo el lema “Casa de ¿Qué mujeres?. Bidegintza Atxurin Bai!!”, las asociaciones organizadoras cuestionaron que el Ayuntamiento de Bilbao haya tomado una decisión de este calado sin informar ni contar con las entidades activas del barrio, pese a que Atxuri ha participado en diversos procesos previos de diagnóstico comunitario. En ese sentido, recordaron el proceso participativo vinculado a la antigua estación de Atxuri, del que surgieron numerosas propuestas vecinales que finalmente no fueron atendidas por el Consistorio.

Los colectivos explicaron que han conocido el proyecto a través de los medios de comunicación, y aunque reconocen la participación del Consejo de Mujeres de Bilbao por la Igualdad en la definición del espacio, se preguntan por qué se ha excluido a las propias vecinas de Atxuri. “Más allá del gesto simbólico, dudamos de que exista un verdadero protagonismo de las mujeres del barrio en este proceso”, señalaron, planteando una cuestión central: “¿De qué mujeres va a ser esa casa?”.

La principal preocupación expresada durante la concentración gira en torno a la posible desaparición o traslado del servicio que la cooperativa Bidegintza desarrolla desde hace décadas en el edificio previsto para la nueva Casa de las Mujeres. Las asociaciones subrayan que este recurso es clave en el apoyo a familias, infancia y adolescencia, y recuerdan que son mayoritariamente las mujeres quienes sostienen las tareas de cuidados, por lo que Bidegintza ya cumple una función esencial para ellas.

El malestar aumenta, explicaron, ante el riesgo de que la llegada de un nuevo equipamiento municipal suponga la pérdida de uno de los pocos recursos socio-comunitarios del barrio, especialmente en un contexto marcado por situaciones de pobreza, riesgo de exclusión social y episodios de violencia machista y vicaría. En este ámbito, destacan el papel de Bidegintza en la prevención y la educación psicosocial, así como su contribución a la cohesión comunitaria.

Las entidades firmantes consideran que la reubicación de Bidegintza sería “una gran pérdida” para Atxuri y plantean alternativas viables: integrar el servicio en el propio edificio de la Casa de las Mujeres o aprovechar espacios públicos infrautilizados, como la estación de Atxuri o los locales anexos al polideportivo.

Por todo ello, los colectivos sociales de Atxuri exigen al Ayuntamiento de Bilbao respuestas claras y reclaman garantías para que Bidegintza y su actividad permanezcan en el barrio en condiciones dignas. La concentración contó con el respaldo de organizaciones como 11SU, la Asociación Vecinal Atxuri-Atxurigorri, Atxuri Harrera, las AMPAs de Maestro García Rivero y del Instituto de Solokoetxe, Atxuriko Jai Batzordea, la Asociación de Trabajadoras del Hogar, Bilboko Feminista Sarea, Itaia Bilbo y Txinparta feminista konpartsa, entre otras.

Atxuriko gizarte kolektiboek, Atxurin “Emakumeen Udal Etxea” irekitzeko iragarpenaren inguruan, honako hau aldarrikatu nahi dugu:

– Ez dugu ulertzen zergatik ez zaien komunikaziorik egin auzoko elkarte aktiboei baliabide horri buruz. Atxurin auzotarrek parte hartzeko hainbat prozesu egon dira, eta ondoren udalarekin hitz egin da, auzoan bizi behar ditugun gabeziak eta beharrak helarazteko. Atxuriko geltokiaren inguruko azken prozesua gogoratuko dugu, non behar eta aukera ugari sortu ziren. Udal gisa eman zitzaigun erantzuna izan zen egindako eskaera bakar bati ere ez erantzutea. Beraz, ez dugu ulertzen zergatik, auzoari baliabide bat ematea erabakitzen denean, auzotarrentzat axolagabea balitz bezala egiten den.

– Prentsaren bidez badakigu espazioa definitzeko prozesuan Berdintasunaren aldeko Bilboko Emakumeen Kontseiluak parte hartu duela, baina geure buruari galdetzen diogu zergatik ez den kontuan hartu Atxuriko bizilagunen parte-hartzea. Horrek suposatzen duen keinuaz harago, Emakumeen Etxea irekitzeko prozesu horretan emakumeen protagonismoa benetakoa ote den galdetzen diogu geure buruari. Zalantzak ditugu zein emakumeren etxea izango den.

– Azkenik, baina garrantzitsuena dena, gure kezka eta ezinegona helarazi nahi dugu, Bidegintzak duela hamarkada batzuetatik garatzen duen eta “Emakumeen Etxea” egiteko erabili nahi den eraikinean dagoen familiei, haurrei eta nerabeei eta adingabeen gurasoei eta tutoreei laguntzeko baliabidea auzoan ez mantentzeko aukeraren aurrean. Espero dugu udalak ere kontuan hartzea horrelako baliabideek funtsezko laguntza gisa funtzionatzen dutela emakumeentzat ere, haiek arduratzen baitira batez ere familien zaintzaz. Horrek esan nahi du hau (Bidegintzaren etxea) jada beraientzat dela, Atxuriko emakumeentzat, beren etxea ere bai. Kezkatu egiten gaitu udalak azkenean hiria baliabide berri batez hornitzea eta Atxurin kokatzea erabakitzen duenean, auzoarentzat funtsezkoa den laguntza galtzearen kontura izango dela. Eta are gehiago Atxurik indarkeria matxista eta bikaritza kasu anitz pairatu dituenean eta Bidegintzak prebentzio eta hezkuntza psikosozialean funtsezko rola jokatzen duenean. Denboran zehar, funtsezko baliabidea izan da auzoko familia askorentzat eta familia horiek sostengatzen dituzten emakumeentzat. Kezka areagotu egiten da ikustean, prebentzio-izaeratik egiten dituzten banakako eta familiako esku-hartzeez gain, auzoko baliabide soziokomunitario bakarra dela. Erakunde batez ari gara, Bidegintza kooperatibaz, eta oso modu aktiboan parte hartzen du komunitatean, haren kohesioa bultzatuz; beraz, hura birkokatzeak galera handia ekarriko lioke pobrezia-arazo asko eta bazterketa-arrisku handia dituen auzo bati. Bere bizitzari eta zailtasunei eusten dien auzoa da, batez ere, bertan parte hartzen dugun eragileen ekintza komunitarioagatik, eta Bidegintza gutariko bat bat da. Hori guztia esanda, gure buruari galdetzen diogu zergatik Bidegintzak ezin duen Emakumeen Etxerako eraikinean bertan integratuta egon. Edo auzoak dituen eta erabil litezkeen espazio publikoren batean. Atxuriko geltokia, kiroldegiaren ondoko lokalak, esaterako, gutxiegi erabiltzen diren espazioak dira gaur egun.

Horregatik guztiagatik, udalari eskatzen diogu azaldutako zalantzei erantzuteko eta bermatzeko Bidegintzak eta bere jarduerak auzoan baldintza duinetan jarrai dezala.