Por DavidBM
Bilbao, 22 de septiembre de 2025 – El Movimiento de Pensionistas de Euskal Herria (MPHE) volvió a tomar las calles de Bilbao esta mañana en una marcha que arrancó en las inmediaciones del Ayuntamiento y recorrió el centro de la ciudad hasta las sedes del PNV y del PSE -actualmente en obras- para entregarles una carta cargada de reproches y advertencias.
El motivo: el informe desfavorable del Gobierno Vasco a la Iniciativa Legislativa Popular (ILP) que busca complementar las pensiones mínimas de la Seguridad Social hasta equipararlas con el salario mínimo interprofesional (SMI). Una propuesta respaldada por todas las centrales sindicales, cientos de colectivos sociales y feministas, y más de 145.000 firmas ciudadanas.
“Doble engaño” y “burla intolerable”
En su escrito, los pensionistas acusan al Ejecutivo autonómico de un “doble engaño”. Primero, porque lo que se presentó como un informe jurídico resultó ser, según denuncian, un “comunicado de prensa sin datos ni argumentos consistentes”. Segundo, porque se niega la vía parlamentaria a una iniciativa que cumple todos los requisitos legales y que debería poder debatirse en el Parlamento Vasco.
“Se puede estar de acuerdo o en contra de la ILP, se pueden asumir sus disposiciones en todo o en parte, pero lo que es inconcebible en términos democráticos es que se impida en el Parlamento su debate y votación”, recoge la carta.
Los pensionistas denuncian además que esta decisión “profundiza una injusticia histórica contra las mujeres”, ya que la mayoría de las pensiones más bajas recaen sobre ellas.
El fracaso de la RGI y la competencia pendiente
El Gobierno Vasco ha defendido que la protección de los pensionistas ya está garantizada a través de la Renta de Garantía de Ingresos (RGI). Sin embargo, el MPHE recuerda que en 2019 se anuló la referencia que la vinculaba al 100% del SMI y que, en la práctica, solo 15.000 pensionistas (el 9,3% de quienes están bajo el SMI) acceden a esta prestación, en su mayoría mujeres.
El movimiento acusa al Ejecutivo de “dejación de funciones” al señalar que complementar las pensiones corresponde al Estado, cuando el propio Estatuto de Autonomía prevé la creación de un Sistema Vasco de Complemento de Pensiones, avalado por los servicios jurídicos y la Mesa del Parlamento.
“Es inaceptable que se diga que no hay recursos económicos mientras se reparten a fondo perdido cientos de millones de euros para grandes empresas y las rentas medias-altas tributan menos que en cualquier otra comunidad del Estado”, denuncian.
El tiempo corre: el pleno del 25 de septiembre
El enfado de los pensionistas se multiplica al saberse que el bloqueo de la ILP podría cerrarse de manera acelerada en el pleno del Parlamento Vasco del próximo 25 de septiembre. Ante ello, exigen a PNV y PSE que “adopten las decisiones necesarias para evitar este atropello a la participación ciudadana”.
La movilización en Bilbao se suma a una larga lista de protestas que el movimiento de pensionistas ha protagonizado en los últimos años en Euskal Herria. Con pancartas, gritos y el peso de siete años de lucha continua, los jubilados han dejado claro que no piensan retirarse: “Hemos traído 145.000 firmas y el respaldo de la calle. No nos van a callar”.
EAJ, PSE alderdiei zuzendutako gutun publikoa
Hedabideek Eusko Jaurlaritzak Gizarte Segurantzaren gutxieneko pentsioak lanbide arteko gutxieneko soldataraino osatzeko Herri Ekimena Legegintza izapidetzearen aurka egindako txostena ezagutu ondoren, EHPMk honako hau adierazi nahi du:
Eusko Jaurlaritzaren kontrako txosten horrekin, gobernuaren jarrerari buruz ditugun itxaropen txarrenak betetzen ari dira, eta bi aldiz engainatu gaituzte. Lehenik eta behin, uztailaren 17ko bileran esan zitzaigun txosten juridikoa izan beharrean, aurkezten zaigun txostena datu eta argudio sendorik gabeko prentsa-komunikatua delako. Bigarrenik, herritarren zerbitzura parte- hartze politikorako bide bat dagoenez, HELren Legeak urtebeteko lana egin ondoren, erakunde sindikal guztien, ehunka erakunde sozial eta feministaren eta 145.000 sinadura baino gehiagoren babesa lortu du. Orain, ekimenari KARPETAZO eman nahi zaio, izapidetzeko onartzeko eta Eusko Legebiltzarrean eztabaidatzeko eskubidea ukatuz.
Gure HELaren tramitazioa eta eztabaida eragozteko erabaki horrek emakumeekiko bidegabekeria historiko bat sakontzen du, eta adinekook independentzia eta nahikotasun ekonomikoa izatea eragozten du. Eusko Jaurlaritza kontraesanean dago herritarrek dinamika politikoan eta instituzionalean parte hartzeari buruz egindako adierazpenekin.
HELrekin ados edo aurka egon daiteke, haren xedapenak osorik edo zati batean onar daitezke, baina demokratikoki pentsaezina da Legebiltzarrean eztabaidatzea eta bozkatzea galaraztea, legezko baldintza guztiak betez gero. Gizartearen eskaerei eta herritarren parte hartzeari egiten zaien iseka onartezina da.
Eusko Jaurlaritzak esaten du pentsiodunen babesa Diru-sarrerak Bermatzeko Errentak bermatzen duela 2008tik, baina ez du esaten haien zenbatekoaren erreferentzia, hau da, hartzaile independente batentzako LGSaren % 100, 2019an baliogabetu zela, gastu sozialak murrizteko politiken barruan. Eusko Jaurlaritzak estean du ezin dela banakako osagarririk onartu bizikidetza-unitatearen diru-sarrerak kontuan hartu gabe, baina ez du esan aurrezki-politika horren ondorioz pentsio txikienak dituzten emakumeek ezkontideen edo izatezko bikoteen mende egon behar dutenik. Pentsiodun bakoitzak bere bizikidetza-harremanak alde batera utzita errenta nahikoa izateko duen eskubidea aldarrikatzen dugu, Gizarte Eskubideen Europako Zutabeak, Europako Gutun Sozialaren edo Europako Parlamentuaren 2002ko uztaileko Ebazpenaren 13. artikulua.
DSBEa adin aktiboan dauden pertsonentzat diseinatu eta pentsatuta dago, laneratzea sustatzeko, eta porrot egin du pentsiodunekin alderatuta; izan ere, 15.000 hartzaileek LGStik beherako diru-sarrerak dituzten 160.000 pentsiodunen % 9,3 baino ez dira, gehienak emakumeak.
Eusko Jaurlaritzak bere komunikatuan dio pentsioak osatzea Estatuari dagokiola, baina horrek esan nahi du Autonomia Estatutuan aurreikusita dagoen eskumen baten utzikeria nabarmena dela, hau da, PENTSIOAK OSATZEKO EUSKAL SISTEMA sortzea, Zerbitzu Juridikoek eta Eusko Legebiltzarreko Mahaiak ziurtatu zuten bezala. Onartezina da esatea ez dagoela baliabide ekonomikorik pentsiodun prekarioagoentzat, itzuli beharrik gabeko ehun milioi euro empresa handientzat banatzen diren bitartean eta errenta ertain eta ertain altuek Estatuko veste edozein erkidegotan baino zerga gutxiago ordaintzen duten bitartean.
Amaitzeko, HEL blokeatzeaz gain, azkar eta korrika ere egin nahi da irailaren 25eko osoko bilkuran.
Eskatzen dizuegu beharrezko erabakiak har ditzazuela Legebiltzarrean herritarren parte hartzea saihesteko.
