Por DavidBM
Barakaldo, 7 de noviembre de 2025 – Trece años después de la trágica muerte de Amaia Egaña, vecina del municipio que se quitó la vida en 2012 cuando iba a ser desahuciada, los colectivos sociales y sindicales de Barakaldo han vuelto a concentrarse ante el Palacio de Justicia para rendirle homenaje y denunciar que la situación en materia de vivienda sigue siendo dramática.
Convocados por el Centro Asesor de la Mujer Argitan, la plataforma Berri-Otxoak y los sindicatos ELA, LAB, ESK, STEILAS, CGT y CNT, los manifestantes han recordado que 2.550 familias han sido desahuciadas en la localidad desde aquel 9 de noviembre de 2012, y que solo en el último año 148 hogares perdieron su vivienda. El 88% de los desahucios se han producido en viviendas de alquiler, un dato que muestra, según denuncian, “la precariedad y el drama social que se vive en Barakaldo”.
Los colectivos alertan de que 7.678 familias siguen demandando una vivienda asequible, mientras el precio medio del alquiler alcanza los 880 euros y una habitación cuesta 425 euros mensuales. Una cifra que empuja a muchas personas a la exclusión: unas 80 personas viven actualmente en la calle en Barakaldo, sin acceso a un recurso habitacional digno.
Las entidades exigen la aplicación efectiva del protocolo antidesahucios acordado tras la muerte de Amaia Egaña en 2013 y renovado en 2019 por el Gobierno Vasco, Eudel y el Consejo General del Poder Judicial. Dicho protocolo obliga a los servicios sociales a dar una respuesta inmediata y garantizar una alternativa habitacional urgente a las familias afectadas.
“Las instituciones no pueden seguir mirando hacia otro lado”, han advertido desde Argitan y Berri-Otxoak, recordando que los recortes del actual equipo de gobierno municipal han reducido las ayudas de emergencia, dificultando a las familias empobrecidas el acceso al alquiler o el pago de hipotecas.
Los sindicatos y colectivos reclaman al Ayuntamiento que revierta los recortes en ayudas sociales, incremente la partida presupuestaria para evitar nuevos desahucios y mantenga abierto el plazo de solicitudes durante todo el año, tal y como establece la normativa. Además, instan a las administraciones vascas a apostar por el alquiler social y por un parque público de vivienda suficiente para garantizar el realojo inmediato de las familias afectadas.
En este decimotercer aniversario del suicidio de Amaia Egaña, su nombre sigue siendo símbolo de una tragedia evitable y de una herida social que aún no ha cicatrizado. Trece años después, las cifras siguen gritando lo mismo: el derecho a la vivienda continúa siendo una promesa incumplida.
Argitan Emakumearen Aholku Etxeak, Berri-Otxoak prekarietatearen eta pobreziaren aurkako plataformak eta ELA, LAB, ESK, STEILAS, CGT eta CNT sindikatuek elkarretaratzea egin dute Barakaldoko justizia jauregiaren aurrean, Amaia Egaña gogoratzeko eta omentzeko.
Amaia Egaña bizilagunak bere buruaz beste egin zuen 2012ko azaroaren 9an, etxetik bota behar zutenean. Hamahiru urte igaro ondoren, etxegabetzeek eta eraginpeko familia barakaldarrentzako bizitoki-alternatiba faltak indarrean jarraitzen dute.
Erakunde sozialek eta sindikalek jakinarazi dutenez, guztira 2.550 familia bota dituzte etxetik hamahiru urte hauetan. Azken urte honetan 148 familia bota dituzte etxetik. Horietatik %88 alokatutako etxebizitza batetik botata daude; horietako batzuk bizi diren logelatik ere bai. Hain da larria udalerrian etxebizitza bat eskuratzeko arazoa.
7.678 familia barakaldarrek eskatu dute etxebizitza eskuragarria eskuratzea. Barakaldoko batez besteko lokairua 880 eurokoa da, eta logela baterako sarbidea hileko 425 eurokoa da, batez beste.
Errealitate horren aurrean, ez da harritzekoa gaur egun etxerik gabeko 80 pertsona bizirik ateratzea Barakaldoko kaleetan. Bizileku-baliabide duin bat izateko eskubidea sistematikoki urratzen zaie.
Urteurren latz horren aurrean, Barakaldoko erakundeek etxegabetzeen aurkako protokoloa aplikatzea eskatu dute. Protokolo hori, Amaia Egaña hil ondoren, 2013an adostu zen, eta 2019ko otsailean berritu zuten Eusko Jaurlaritzak, Eudelek eta Botere Judizialaren Kontseilu Nagusiak. Dokumentu horretan ezartzen denez, gizarte zerbitzuek berehalako erantzuna eman behar dute, eta premiaz izapidetu, etxegabetze batek eragindako pertsona eta familia guztiei bizitoki-alternatiba bat bermatzeko. Ostirala honetan Barakaldoko Justizia Jauregiaren aurrean Amaia Egaña auzokidearen oroimenez mobilizazioa sustatu duten elkarteek adierazi dutenez.
Amaia Eganak bere buruaz beste egin zueneko hamabigarren urteurrenean, eta alokairuen eta hipoteken prezioen igoeraren testuinguruan, «Barakaldoko erakunde sozial eta sindikalek eskatzen dute Ararteko-Herriaren Defendatzailearen, Estrasburgoko Giza Eskubideen Auzitegiaren edo NBEko Eskubide Ekonomiko, Sozial eta Kulturalen Batzordearen ebazpenak betetzea eta instituzioetan men egitea. Lege xedapen horiek behartzen dute etxegabetze batek eragindako familiei etxebizitza bat bermatzera, eta are gehiago adingabeak ardurapean dituztenean.
Sindikatuek eta gizarte-taldeek Barakaldoko gobernu-taldeari eskatu diote «atzera egin dezala gizarte-larrialdietarako laguntzak eskuratzeko murrizketa-politikari, eta handitu dezala udal-dirulaguntzetarako aurrekontu-partida, etxegabetze-arriskua geldiarazteko”. Gogorarazi dute “prestazio horien %74 ohiko etxebizitza eskuratzeko eta mantentzeko erabiltzen direla. Eskaeren epea urteko 12 hilabeteetan irekita mantentzea eskatzen da, legeak arautzen duen bezala, joan den azaroaren 6an itxi baitzen epe hori, gutxienez lau hilabeterako”.
Era berean, administrazio publikoei eskatzen zaie alokairu sozialaren eta udal-etxebizitzen parke baten aldeko apustua egin dezatela, ohiko bizilekutik bota dituzten familiak berehala birkokatzeko.
