Por Laura Fontalba
Esta mañana, el colectivo sexo disidente Ehgam, junto a otros colectivos de Bilbao, ha denunciado que edificios como el Hotel Axel están diseñados para atraer un turismo «gay, blanco y rico», mientras impulsa la gentrificación, y obliga a desplazar a los y las vecinas de los barrios más precarizados de la ciudad.
Desde 2019, han denunciado, el Ayuntamiento de Bilbao está poniendo una «alfombra roja» a la cadena hotelera Axel, desde que su gerente, en un Europride impulsado por el plan Bilbao Bizkaia Harro que no contó con el apoyo de colectivos LGTBI+ de la ciudad, impartió conferencias en las que vendía el capitalismo rosa como «un modelo de éxito». «El capitalismo rosa va en contra de la comunidad», ha denunciado el colectivo y añadía: «Sus políticas se basan en hacer negocio con nuestras vidas».
Conocedores de esta faceta, el pasado mes de junio de 2024, el colectivo presentó un recurso ante el Ayuntamiento de Bilbao con el que denunciaban varias irregularidades en la obra; como que los vuelos de las balconadas miden 2 metros cuando no deberían superar los 1’2 metros —según el Plan Especial de Rehabilitación y Reforma Interior de Bilbao la Vieja—, o que se hubiese construido una planta extra de las permitidas por el Plan. Ante el silencio administrativo del consistorio, ahora, han registrado un recurso de revisión para que el Ayuntamiento responda su petición.
En un contexto en el que el acceso a la vivienda y la emancipación de los jóvenes es «misión imposible», el colectivo ha señalado que proyectos de este tipo no hacen más que empeorar las posibilidades de garantizar el derecho a una vivienda digna, pues al aumentar la gentrificación, aumenta también el precio de los pisos y, en este caso, obliga a muchas personas a irse de San Francisco, Bilbao La Vieja y Zabala. «Se necesitan verdaderas políticas sociales para combatir el sinhogarismo y la precarización», han manifestado.
Ante la construcción de estos proyectos, el colectivo ha finalizado exigiendo que se proceda el cierre del hotel, pues no hace más que «promover un plan lucrativo, olvidándose de las políticas públicas reales que demanda el colectivo LGTBI+ de la ciudad». De lo contrario, han asegurado, seguirán adelante con las denuncias.
Ekainean Ehgamek errekurtso bat erregistratu zuen Bilboko Udalean, Axel hotelaren irregulartasunak salatzeko, baina erakundeak isiltasun-administratiboa erabili du azalpenak ematea ekiditeko. Orain talde sexu-disidenteak, udalak bere eskaerari erantzun diezaion, errebisio-helegitea erregistratu duela jakinarazi du kontzentrazio batean. Bertan hainbat eragile egon dira haien babesa adierazteko eta denok batera Bilbon inposatu nahi den turismo-eredua saltzeko.
Hotel hori Mesedeetako Kaiko 4. zenbakian dago. Dokumentuan azaltzen zen fatxadako irtenguneen hegalek 1,2 metrotik behera izan behar zutela (Bilbo Zaharreko Birgaitze eta Barne Erreformako Plan Bereziaren arabera); hala ere, 2 metroko luzera dute. Halaber, adierazi zen hotelak Planak baimendutakoak baino solairu bat gehiago eraiki duela udalaren oniritziaz, udalak horretarako baimena eman baitzien. Horregatik guztiagatik, eraikina altxatzeko obra-lizentzia ofizioz berrikusteko eta irregulartasunak ahalik eta azkarren konpontzeko eskatu zuen Ehgamek.
Bilboko Udalak emandako erantzuna administrazioaren isiltasuna erabiltzea izan da, errekurtso komuna eta onartua, baina ez horregatik garrantzi gutxiagokoa. Udalak erabilitako gutxiespen argia da.
Gainera, Ehgamek, beste elkarte batzuekin batera, horrelako proiektuak zalantzan jartzen ditu, ez baitute gentrifikazioa saihesten laguntzen, guztiz kontrakoa baizik. Horrela, orain jende askok joan behar du San Frantzisko, Bilbo Zaharra eta Zabala auzotik, ezin dutelako alokairua edo etxe bat ordaindu, eta gazteen emantzipazioa «Misio Ezinezkoa» bihurtu da. Halako hotelen eraikuntza kritikatzen dute, turismo gay, zuri eta aberatsarentzat diseinatuta dagoelako, eta, aldi berean, Bilboko auzorik prekarizatu eta zapalduenetariko batean gentrifikazioa bultzatzen duelako. Gogorarazi dute, gainera, Bilboko Udala 2019tik ari dela Axel hotel-kateari «alfonbra gorria» jartzen, zeren, urte hartan, Bilbao Bizkaia Harro plan turistikoaren bidez sustatutako baina hiriko LGTBI+ kolektiboek bizkarra emandako Europride jaian, Axel hotel-kateko gerenteak hitzaldi batzuk eman baitzituen, kapitalismo arrosa «eredu arrakastatsu» gisa salduz.
Izan ere, Ehgamek salatzen du Bilboko Udalak ez duela inolako saiakerarik egiten etxebizitza duinaren eskubidea bermatzeko. Kontrako noranzkoan doa, proiektu turistikoak bultzatzen dituelako, pisuaren prezioak igotzen dituztenak. Benetako politika sozialak behar dira, etxegabetasunari eta prekarizazioari aurre egiteko.
Horrenbestez, talde sexu-disidentea halako proiektuen aurka agertu da, dirua egiteko planak sustatu baino ez baitute egiten, hiriko LGTBI+ kolektiboak eskatzen dituen benetako politika publikoak ahaztuta. «Kapitalismo arrosa komunitatearen aurka doa. Euren politikaren oinarrian, gure bizitzekin negozioa egitea dago», salatu dute deitzaileek. Gainera, auzoak pairatzen duen gentrifikazioan beste urrats bat da, gero eta etxebizitza turistiko gehiagorekin, baina alokatzeko oso gutxi. Oraingo egoeraren aurrean, Ehgamek eskatzen du Axel Hotela ixteko, eta irregulartasun urbanistiko guztiak erabat argitzeko. Hori egin ezean, salaketekin aurrera segituko duela nabarmendu nahi du Ehgamek.
